Share PDF

Search documents:
  Report this document  
    Download as PDF   
      Share on Facebook

©Kancelaria Sejmu

s. 1/71

USTAWA

z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy spolecznej

Dzial I

Przepisy ogólne

Rozdzial 1

Zasady ogólne i zakres podmiotowy ustawy

Art. 1.

Ustawa okresla:

1)zadania w zakresie pomocy spolecznej;

2)rodzaje swiadczen z pomocy spolecznej oraz zasady i tryb ich udzielania;

3)organizacje pomocy spolecznej;

4)zasady i tryb postepowania kontrolnego w zakresie pomocy spolecznej.

Art. 2.

Opracowano na pod- stawie: tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, Nr 202, poz. 1551, Nr 219, poz. 1706, Nr 221, poz. 1738, z 2010 r. Nr 28, poz. 146, Nr 40, poz. 229, Nr 81, poz. 527, Nr 125, poz. 842, Nr 217, poz. 1427, z 2011 r. Nr 81, poz. 440, Nr 106, poz. 622, Nr 149, poz. 887, z 2012 r. poz. 579, 1544, 1548.

1.Pomoc spoleczna jest instytucja polityki spolecznej panstwa, majaca na celu umozliwienie osobom i rodzinom przezwyciezanie trudnych sytuacji zyciowych, których nie sa one w stanie pokonac, wykorzystujac wlasne uprawnienia, zasoby i mozliwosci.

2.Pomoc spoleczna organizuja organy administracji rzadowej i samorzadowej, wspólpracujac w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami spo-

lecznymi i pozarzadowymi, Kosciolem Katolickim, innymi kosciolami, zwiaz- kami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi.

Art. 3.

1.Pomoc spoleczna wspiera osoby i rodziny w wysilkach zmierzajacych do zaspo- kojenia niezbednych potrzeb i umozliwia im zycie w warunkach odpowiadaja- cych godnosci czlowieka.

2.Zadaniem pomocy spolecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie dzialan zmierzajacych do zyciowego usamo- dzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze srodowiskiem.

3.Rodzaj, forma i rozmiar swiadczenia powinny byc odpowiednie do okolicznosci uzasadniajacych udzielenie pomocy.

4.Potrzeby osób i rodzin korzystajacych z pomocy powinny zostac uwzglednione, jezeli odpowiadaja celom i mieszcza sie w mozliwosciach pomocy spolecznej.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 2/71

Art. 4.

Osoby i rodziny korzystajace z pomocy spolecznej sa obowiazane do wspóldzialania w rozwiazywaniu ich trudnej sytuacji zyciowej.

Art. 5.

Prawo do swiadczen z pomocy spolecznej, jezeli umowy miedzynarodowe nie sta- nowia inaczej, przysluguje:

1)osobom posiadajacym obywatelstwo polskie majacym miejsce zamieszkania

iprzebywajacym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2)cudzoziemcom majacym miejsce zamieszkania i przebywajacym na teryto- rium Rzeczypospolitej Polskiej:

a)na podstawie zezwolenia na osiedlenie sie, zezwolenia na pobyt rezyden- ta dlugoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszka- nie na czas oznaczony udzielonego w zwiazku z okolicznoscia, o której

mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzo- ziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694, z pózn. zm.1)), lub w zwiazku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodzcy lub ochrony uzupelniajacej,

b)na podstawie zgody na pobyt tolerowany – w formie schronienia, posil- ku, niezbednego ubrania oraz zasilku celowego;

3)majacym miejsce zamieszkania i przebywajacym na terytorium Rzeczypo- spolitej Polskiej obywatelom panstw czlonkowskich Unii Europejskiej, pan- stw czlonkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)

– stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz czlonkom ich rodzin w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjezdzie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjezdzie z tego terytorium obywateli panstw czlonkowskich Unii Europejskiej i czlonków ich rodzin (Dz. U. Nr 144, poz. 1043, z 2007

r.Nr 120, poz. 818 oraz z 2008 r. Nr 216, poz. 1367), posiadajacym prawo pobytu lub prawo stalego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 5a.

Prawo do swiadczen w formie interwencji kryzysowej, schronienia, posilku, nie- zbednego ubrania oraz zasilku celowego przysluguje cudzoziemcom, o których mo- wa w art. 53 ust. 1 pkt 15 oraz art. 53a ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

Art. 6.

Uzyte w ustawie okreslenia oznaczaja:

1)calkowita niezdolnosc do pracy – calkowita niezdolnosc do pracy w rozu- mieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spo- lecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie sie znacznym lub umiarkowanym stopniem niepelnosprawnosci w rozumieniu

1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 120, poz.

818 i Nr 165, poz. 1170, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 180, poz. 1112, Nr 216, poz. 1367, Nr 227, poz. 1505 i Nr 234, poz. 1570 oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206 i Nr 95, poz. 790.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 3/71

przepisów o rehabilitacji zawodowej i spolecznej oraz zatrudnianiu osób niepelnosprawnych;

2)dochód dziecka – dochód, do którego zalicza sie kwote otrzymywanej renty wraz z dodatkiem dla sierot zupelnych, zasilek pielegnacyjny, dodatek pie- legnacyjny, otrzymywane alimenty oraz kwote odpowiadajaca dochodom uzyskiwanym z majatku dziecka;

3)dochód na osobe w rodzinie – dochód rodziny podzielony przez liczbe osób w rodzinie;

4)dochód rodziny – sume miesiecznych dochodów osób w rodzinie;

5)jednostka organizacyjna pomocy spolecznej – regionalny osrodek polityki spolecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, osrodek pomocy spolecz- nej, dom pomocy spolecznej, placówke specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, osrodek wsparcia i osrodek interwencji kryzysowej;

6)kontrakt socjalny – pisemna umowe zawarta z osoba ubiegajaca sie o po- moc, okreslajaca uprawnienia i zobowiazania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych dzialan zmierzajacych do przezwyciezenia trud- nej sytuacji zyciowej osoby lub rodziny;

7)niezdolnosc do pracy z tytulu wieku – osiagniecie wieku emerytalnego okre- slonego w art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grud-

nia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z pózn. zm.2));

[8)osoba bezdomna – osobe niezamieszkujaca w lokalu mieszkalnym w rozu- mieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gmi- ny i niezameldowana na pobyt staly, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludnosci i dowodach osobistych, a takze osobe niezamieszkujaca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt staly w lokalu, w którym nie ma moz- liwosci zamieszkania;]

<8) osoba bezdomna – osobe niezamieszkujaca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym za- sobie gminy i niezameldowana na pobyt staly, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludnosci, a takze osobe niezamieszkujaca w lokalu miesz- kalnym i zameldowana na pobyt staly w lokalu, w którym nie ma moz- liwosci zamieszkania;>

9)osoba samotna – osobe samotnie gospodarujaca, niepozostajaca w zwiazku malzenskim i nieposiadajaca wstepnych ani zstepnych;

10)osoba samotnie gospodarujaca – osobe prowadzaca jednoosobowe gospo- darstwo domowe;

11)osoba zatrudniona – osobe pozostajaca w zatrudnieniu w rozumieniu przepi- sów o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu3) lub prowadzaca dzialal-

nosc gospodarcza w rozumieniu przepisów dotyczacych dzialalnosci gospo- darczej;

11a) (uchylony);

Nowe brzmienie pkt 8 w art. 6 wchodzi w zycie z dn. 1.01.2015 r. (Dz. U. z 2010 r.

Nr 217, poz. 1427 oraz z 2012 r. poz. 1407).

2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012 r. poz. 118, 251, 637 i 664.

3)Obecnie: przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415).

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 4/71

12)praca socjalna – dzialalnosc zawodowa majaca na celu pomoc osobom i ro- dzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolnosci do funkcjonowania w spoleczenstwie poprzez pelnienie odpowiednich ról spolecznych oraz two- rzenie warunków sprzyjajacych temu celowi;

13)renta – rente z polskiego lub zagranicznego systemu ubezpieczen spolecz- nych, rente strukturalna lub rente socjalna;

14)rodzina – osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostajace w faktycz- nym zwiazku, wspólnie zamieszkujace i gospodarujace;

15)sredni miesieczny koszt utrzymania w domu pomocy spolecznej – kwote rocznych kosztów dzialalnosci domu wynikajaca z utrzymania mieszkan- ców, z roku poprzedniego, bez kosztów inwestycyjnych, wydatków bieza- cych na remonty i zakupy zwiazane z realizacja programu naprawczego, powiekszona o prognozowany srednioroczny wskaznik cen towarów i uslug konsumpcyjnych ogólem, przyjety w ustawie budzetowej na dany rok ka- lendarzowy, podzielona przez liczbe miejsc, ustalona jako sume rzeczywi- stej liczby mieszkanców w poszczególnych miesiacach roku poprzedniego, w domu;

16)swiadczenie nienaleznie pobrane – swiadczenie pieniezne uzyskane na pod- stawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej;

17)bar mleczny – przedsiebiorce prowadzacego dzialalnosc gospodarcza w po- staci samoobslugowych, bezalkoholowych, ogólnodostepnych zakladów masowego zywienia, sprzedajacych calodziennie posilki mleczno-nabialo- wo-jarskie.

Art. 7.

Pomocy spolecznej udziela sie osobom i rodzinom w szczególnosci z powodu:

1)ubóstwa;

2)sieroctwa;

3)bezdomnosci;

4)bezrobocia;

5)niepelnosprawnosci;

6)dlugotrwalej lub ciezkiej choroby;

7)przemocy w rodzinie;

7a) potrzeby ochrony ofiar handlu ludzmi;

8)potrzeby ochrony macierzynstwa lub wielodzietnosci;

9)bezradnosci w sprawach opiekunczo-wychowawczych i prowadzenia go- spodarstwa domowego, zwlaszcza w rodzinach niepelnych lub wielodziet- nych;

10)(uchylony);

11)trudnosci w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca;

12)trudnosci w przystosowaniu do zycia po zwolnieniu z zakladu karnego;

13)alkoholizmu lub narkomanii;

14)zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej;

15)kleski zywiolowej lub ekologicznej.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 5/71

Art. 7a.

1.Pomocy spolecznej udziela sie osobom i rodzinom takze poprzez udzielenie do- tacji przedmiotowej do posilków sprzedawanych w barach mlecznych.

2.Dotacje przedmiotowe do posilków sprzedawanych w barach mlecznych moga byc udzielane na wniosek przedsiebiorcy, w zakresie okreslonym w ustawie bu- dzetowej na dany rok.

Art. 8.

1.Prawo do swiadczen pienieznych z pomocy spolecznej, z zastrzezeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysluguje:

1)osobie samotnie gospodarujacej, której dochód nie przekracza kwoty 4614) zl, zwanej dalej „kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej”,

2)osobie w rodzinie, w której dochód na osobe nie przekracza kwoty 3165) zl, zwanej dalej „kryterium dochodowym na osobe w rodzinie”,

3)rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobe w rodzinie, zwanej dalej „kryterium dochodowym rodziny”

– przy jednoczesnym wystapieniu co najmniej jednego z powodów wymienio- nych w art. 7 pkt 2–15 lub innych okolicznosci uzasadniajacych udzielenie pomocy spolecznej.

2.Rada gminy, w drodze uchwaly, moze podwyzszyc kwoty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uprawniajace do zasilków okresowego i celowego.

3.Za dochód uwaza sie sume miesiecznych przychodów z miesiaca poprzedzajace- go zlozenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiaca, w którym wniosek zostal zlozony, bez wzgledu na tytul i zródlo ich uzyskania, jezeli usta- wa nie stanowi inaczej, pomniejszona o:

1)miesieczne obciazenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2)skladki na ubezpieczenie zdrowotne okreslone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia6) oraz ubezpieczenia spo-

leczne okreslone w odrebnych przepisach;

3)kwote alimentów swiadczonych na rzecz innych osób.

4.Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza sie:

1)jednorazowego pienieznego swiadczenia socjalnego;

2)zasilku celowego;

3)pomocy materialnej majacej charakter socjalny albo motywacyjny, przy- znawanej na podstawie przepisów o systemie oswiaty;

4)wartosci swiadczenia w naturze;

5)swiadczenia przyslugujacego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytulu wykonywania prac spolecznie uzytecznych.

5.W stosunku do osób prowadzacych pozarolnicza dzialalnosc gospodarcza:

4)Kwota jest ustalana zgodnie z art. 9 ustawy.

5)Kwota jest ustalana zgodnie z art. 9 ustawy.

6)Obecnie: przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finanso- wanych ze srodków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027).

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 6/71

1)opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach okreslonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych – za dochód przyjmuje sie przychód z tej dzialalnosci pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciazenie podatkiem naleznym okreslonym w prze- pisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i skladkami na ubezpie- czenie zdrowotne okreslonymi w przepisach o swiadczeniach opieki zdro- wotnej finansowanych ze srodków publicznych, zwiazane z prowadzeniem tej dzialalnosci oraz odliczonymi od dochodu skladkami na ubezpieczenia spoleczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów, okreslonymi w odrebnych przepisach, z tym ze dochód ustala sie, dzielac kwote dochodu z dzialalnosci gospodarczej wykazanego w zeznaniu podatkowym zlozonym za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbe miesiecy, w których podatnik prowadzil dzialalnosc, a jezeli nie prowadzil dzialalnosci, za dochód przyj- muje sie kwote zadeklarowana w oswiadczeniu tej osoby;

2)opodatkowana na zasadach okreslonych w przepisach o zryczaltowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiaganych przez osoby fizyczne – za dochód przyjmuje sie kwote zadeklarowana w oswiadczeniu tej osoby.

6.W sytuacji gdy podatnik laczy przychody z dzialalnosci gospodarczej z innymi przychodami lub rozlicza sie wspólnie z malzonkiem, przez podatek nalezny, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, rozumie sie podatek wyliczony w takiej proporcji, w jakiej pozostaje dochód podatnika z pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej wynikajacy z deklaracji podatkowych do sumy wszystkich wykazanych w nich dochodów.

7.Wysokosc dochodu z pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej w przypadku pro- wadzenia dzialalnosci opodatkowanej na zasadach okreslonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych ustala sie na podstawie zaswiadczenia wydanego przez naczelnika wlasciwego urzedu skarbowego, zawierajacego in- formacje o wysokosci:

1)przychodu;

2)kosztów uzyskania przychodu;

3)róznicy pomiedzy przychodem a kosztami jego uzyskania;

4)dochodów z innych zródel niz pozarolnicza dzialalnosc gospodarcza w przypadkach, o których mowa w ust. 6;

5)odliczonych od dochodu skladek na ubezpieczenia spoleczne;

6)naleznego podatku;

7)odliczonych od podatku skladek na ubezpieczenie zdrowotne zwiazanych z prowadzeniem pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej.

8.Wysokosc dochodu z pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej w przypadku pro- wadzenia dzialalnosci na zasadach okreslonych w przepisach o zryczaltowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiaganych przez osoby fi- zyczne ustala sie na podstawie zaswiadczenia wydanego przez naczelnika wla-

sciwego urzedu skarbowego zawierajacego informacje o formie opodatkowania oraz na podstawie dowodu oplacenia skladek w Zakladzie Ubezpieczen Spo- lecznych.

9.Przyjmuje sie, ze z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje sie dochód miesieczny w wysokosci 1947) zl.

7)Kwota jest ustalana zgodnie z art. 9 ustawy.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 7/71

10.Dochody z pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej i z ha przeliczeniowych oraz z innych zródel sumuje sie.

11.W przypadku uzyskania w ciagu 12 miesiecy poprzedzajacych miesiac zlozenia wniosku lub w okresie pobierania swiadczenia z pomocy spolecznej dochodu jednorazowego przekraczajacego pieciokrotnie kwoty:

1)kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej, w przypadku oso- by samotnie gospodarujacej,

2)kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

– kwote tego dochodu rozlicza sie w równych czesciach na 12 kolejnych mie- siecy, poczynajac od miesiaca, w którym dochód zostal wyplacony.

12.W przypadku uzyskania jednorazowo dochodu naleznego za dany okres, kwote tego dochodu uwzglednia sie w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód.

13.W przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysokosc tego dochodu ustala sie wedlug sredniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie swiadczenia z pomocy spolecznej.

Art. 9.

1.Kryteria dochodowe podlegaja weryfikacji co 3 lata, z uwzglednieniem wyniku badan progu interwencji socjalnej. Badania progu interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

2.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, sposób ustalania progu interwencji socjalnej, zakres potrzeb nie- zbednych do egzystencji, minimalny zakres wydatków, okres oraz zródlo da- nych, z jakiego przyjmuje sie wysokosc cen towarów i uslug, uwzgledniajac po- ziom wydatków gospodarstw domowych z I kwintyla rozkladu dochodów, któ- rych wydatki nalezy uwzglednic w badaniu progu interwencji socjalnej.

3.W roku, w którym przeprowadza sie weryfikacje, Rada Ministrów do dnia 15 maja przedstawia Trójstronnej Komisji do Spraw Spoleczno-Gospodarczych:

1)propozycje kwot kryteriów dochodowych;

2)informacje o realizacji swiadczen pienieznych z pomocy spolecznej za okres od poprzedniej weryfikacji, obejmujaca liczbe swiadczeniobiorców, liczbe swiadczen i ogólna kwote wydatków na swiadczenia.

4.Trójstronna Komisja do Spraw Spoleczno-Gospodarczych uzgadnia kryteria do- chodowe w terminie do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego.

5.Kwota stanowiaca podstawe ustalenia wysokosci kwoty minimalnego i maksy- malnego swiadczenia pienieznego na utrzymanie i pokrycie wydatków zwiaza- nych z nauka jezyka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypo- spolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca, a takze maksymalna kwota zasilku stalego ulegaja zmianie w terminach weryfikacji kryteriów do- chodowych o 50% sumy kwot, o które wzrosly kryterium dochodowe osoby sa- motnie gospodarujacej i kryterium dochodowe na osobe w rodzinie.

6.Kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego ulega zmianie w terminach weryfikacji kryteriów dochodowych o 25% sumy kwot, o które wzrosly kryterium docho- dowe osoby samotnie gospodarujacej i kryterium dochodowe na osobe w rodzi- nie.

7.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego oglasza, w drodze ob- wieszczenia, w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Pol-

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 8/71

ski”, zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust. 5 i 6, do dnia 15 lipca w roku, w którym przeprowadza sie weryfikacje.

8.W przypadku gdy Trójstronna Komisja do Spraw Spoleczno-Gospodarczych nie uzgodni w przewidzianym terminie kryteriów dochodowych, Rada Ministrów ustala, nie nizsze niz w przedstawionej propozycji, kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust. 5 i 6, w drodze rozporzadzenia, w terminie do dnia 15 lipca danego roku.

8a. Zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust. 5 i 6, obowiazuja od dnia 1 pazdziernika roku, w którym jest przeprowadzana weryfi- kacja.

9.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego przedklada corocznie do dnia 15 kwietnia Trójstronnej Komisji do Spraw Spoleczno-Gospodarczych informacje o wysokosci minimum egzystencji ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Jesli w danym roku kalendarzowym kwota kryterium docho- dowego osoby samotnie gospodarujacej i kwota kryterium dochodowego na osobe w rodzinie bedzie równa lub nizsza niz minimum egzystencji, Trójstronna Komisja do Spraw Spoleczno-Gospodarczych moze wystapic do Rady Mini- strów z wnioskiem o zweryfikowanie kwot kryteriów dochodowych. W takim przypadku ust. 1–8 stosuje sie odpowiednio.

Art. 10.

1.Przy ustalaniu prawa do zasilków stalego i okresowego w skladzie rodziny nie uwzglednia sie dzieci wychowywanych w rodzinie zastepczej lub rodzinnym domu dziecka oraz pelnoletnich wychowanków rodziny zastepczej lub rodzin- nego domu dziecka, a do dochodu rodziny nie wlicza sie ich dochodów oraz swiadczen na pokrycie kosztów ich utrzymania i dodatków przyznanych na pod- stawie przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastepczej.

2.Przy ustalaniu prawa do pomocy pienieznej na usamodzielnienie oraz pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki do dochodu nie wlicza sie pomocy pieniez- nej, o której mowa w art. 88 ust. 1.

3.(uchylony).

4.Przy ustalaniu wysokosci odplatnosci za pobyt osoby w domu pomocy spolecz- nej, w skladzie rodziny uwzglednia sie innych czlonków rodziny przebywaja- cych w instytucjonalnych placówkach opieki, jezeli rodzina ponosi odplatnosc za ich pobyt.

Art. 11.

1.W przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przy- znanych swiadczen, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgod- ny z przeznaczeniem badz marnotrawienia wlasnych zasobów finansowych mo- ze nastapic ograniczenie swiadczen, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie swiadczenia niepienieznego.

2.Brak wspóldzialania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asysten- tem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pie- czy zastepczej, w rozwiazywaniu trudnej sytuacji zyciowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowien, nieuzasadniona od- mowa podjecia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobe bezrobotna lub nieuzasadniona odmowa podjecia lub przerwanie szkolenia, stazu, przygotowa- nia zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac spolecznie uzytecznych, o których mowa w przepisach o

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 9/71

promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjecia leczenia odwykowego w zakladzie lecznictwa odwykowego przez oso- be uzalezniona moga stanowic podstawe do odmowy przyznania swiadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu swiadczenia lub wstrzymania swiadczen pie- nieznych z pomocy spolecznej.

3.W przypadku odmowy przyznania albo ograniczenia wysokosci lub rozmiaru

swiadczen z pomocy spolecznej nalezy uwzglednic sytuacje osób bedacych na utrzymaniu osoby ubiegajacej sie o swiadczenie lub korzystajacej ze swiadczen.

Art. 12.

W przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji miedzy udo- kumentowana wysokoscia dochodu a sytuacja majatkowa osoby lub rodziny, wska- zujaca, ze osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciezyc trudna sytuacje zyciowa, wykorzystujac wlasne zasoby majatkowe, w szczególnosci w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartosciowych przedmiotów majatkowych lub nieruchomosci, mozna odmówic przyznania swiadczenia.

Art. 13.

1.Osobie odbywajacej kare pozbawienia wolnosci nie przysluguje prawo do swiadczen z pomocy spolecznej.

2.Osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza sie prawo do swiadczen z pomocy spolecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela sie swiadczen.

Art. 14.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje sie odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z pózn. zm.8)), jezeli ustawa nie stanowi inaczej.

Rozdzial 2

Zadania pomocy spolecznej

Art. 15.

Pomoc spoleczna polega w szczególnosci na:

1)przyznawaniu i wyplacaniu przewidzianych ustawa swiadczen;

2)pracy socjalnej;

3)prowadzeniu i rozwoju niezbednej infrastruktury socjalnej;

4)analizie i ocenie zjawisk rodzacych zapotrzebowanie na swiadczenia z po- mocy spolecznej;

5)realizacji zadan wynikajacych z rozeznanych potrzeb spolecznych;

6)rozwijaniu nowych form pomocy spolecznej i samopomocy w ramach zi- dentyfikowanych potrzeb.

8)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz.

509, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188

iNr 170, poz. 1660, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692, z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 78, poz. 682 i Nr 181, poz. 1524 oraz z 2008 r. Nr 229, poz. 1539.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 10/71

Art. 16.

1.Obowiazek zapewnienia realizacji zadan pomocy spolecznej spoczywa na jed- nostkach samorzadu terytorialnego oraz na organach administracji rzadowej w zakresie ustalonym ustawa.

2.Gmina i powiat, obowiazane zgodnie z przepisami ustawy do wykonywania za- dan pomocy spolecznej, nie moga odmówic pomocy osobie potrzebujacej, mimo istniejacego obowiazku osób fizycznych lub osób prawnych do zaspokajania jej niezbednych potrzeb zyciowych.

3.Pomocy nie moga równiez odmówic podmioty, którym jednostki samorzadu te- rytorialnego zlecily realizacje zadan, na zasadach okreslonych w art. 25.

Art. 16a.

1.Gmina, powiat i samorzad województwa przygotowuja ocene zasobów pomocy spolecznej w oparciu o analize lokalnej sytuacji spolecznej i demograficznej.

2.Zasoby, o których mowa w ust. 1, obejmuja w szczególnosci infrastrukture, ka- dre, organizacje pozarzadowe i naklady finansowe na zadania pomocy spolecz- nej bez wzgledu na podmiot je finansujacy i realizujacy.

3.Ocena, o której mowa w ust. 1, obejmuje osoby i rodziny korzystajace z pomocy spolecznej, rodzaje ich problemów oraz ich rozklad ilosciowy.

4.Organ wykonawczy jednostki samorzadu terytorialnego przedstawia co roku do dnia 30 kwietnia odpowiednio radzie gminy, radzie powiatu, a do dnia 30 czerwca sejmikowi województwa wlasciwej jednostki samorzadu terytorialnego ocene, o której mowa w ust. 1. Ocena wraz z rekomendacjami jest podstawa do planowania budzetu na rok nastepny.

Art. 16b.

1.Gmina i powiat opracowuja strategie rozwiazywania problemów spolecznych, a samorzad województwa strategie w zakresie polityki spolecznej.

2.Strategia, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególnosci:

1)diagnoze sytuacji spolecznej;

2)prognoze zmian w zakresie objetym strategia;

3)okreslenie:

a)celów strategicznych projektowanych zmian,

b)kierunków niezbednych dzialan,

c)sposobu realizacji strategii oraz jej ram finansowych,

d)wskazników realizacji dzialan.

Art. 17.

1.Do zadan wlasnych gminy o charakterze obowiazkowym nalezy:

1)opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiazywania problemów spo-

lecznych ze szczególnym uwzglednieniem programów pomocy spolecznej, profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka;

2)sporzadzanie, zgodnie z art. 16a, oceny w zakresie pomocy spolecznej;

3)udzielanie schronienia, zapewnienie posilku oraz niezbednego ubrania oso- bom tego pozbawionym;

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 11/71

4)przyznawanie i wyplacanie zasilków okresowych;

5)przyznawanie i wyplacanie zasilków celowych;

6)przyznawanie i wyplacanie zasilków celowych na pokrycie wydatków po- wstalych w wyniku zdarzenia losowego;

7)przyznawanie i wyplacanie zasilków celowych na pokrycie wydatków na swiadczenia zdrowotne osobom bezdomnym oraz innym osobom niemaja-

cym dochodu i mozliwosci uzyskania swiadczen na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia9);

8)przyznawanie zasilków celowych w formie biletu kredytowanego;

9)oplacanie skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobe, która zrezygnuje z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezpo-

sredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem ro- dziny oraz wspólnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem;

10)praca socjalna;

11)organizowanie i swiadczenie uslug opiekunczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania, z wylaczeniem specjalistycznych uslug opiekun- czych dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

12)prowadzenie i zapewnienie miejsc w mieszkaniach chronionych;

13)(uchylony);

14)dozywianie dzieci;

15)sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym;

16)kierowanie do domu pomocy spolecznej i ponoszenie odplatnosci za pobyt mieszkanca gminy w tym domu;

16a) pomoc osobom majacym trudnosci w przystosowaniu sie do zycia po zwol- nieniu z zakladu karnego;

17)sporzadzanie sprawozdawczosci oraz przekazywanie jej wlasciwemu woje- wodzie, równiez w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego;

18)utworzenie i utrzymywanie osrodka pomocy spolecznej, w tym zapewnienie srodków na wynagrodzenia pracowników;

19)10) przyznawanie i wyplacanie zasilków stalych;

20)10) oplacanie skladek na ubezpieczenie zdrowotne okreslonych w przepisach o swiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze srodków publicznych.

2.Do zadan wlasnych gminy nalezy:

1)przyznawanie i wyplacanie zasilków specjalnych celowych;

2)przyznawanie i wyplacanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie w formie zasilków, pozyczek oraz pomocy w naturze;

3)prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy spolecznej i osrod- kach wsparcia o zasiegu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagaja- cych opieki;

9)Obecnie: przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finanso- wanych ze srodkówpublicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), która weszla w zycie z dniem 1 pazdziernika 2004 r., stosownie do art. 229 pkt 2 lit. a tej ustawy.

10)Do wymienionych tu zadan nie stosuje sie – na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w zwiazku ze zmianami w organizacji i podziale zadan admini- stracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) – art.

115 ust. 1 ustawy o pomocy spolecznej oraz art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 12/71

4)podejmowanie innych zadan z zakresu pomocy spolecznej wynikajacych z rozeznanych potrzeb gminy, w tym tworzenie i realizacja programów oslo- nowych;

5)wspólpraca z powiatowym urzedem pracy w zakresie upowszechniania ofert pracy oraz informacji o wolnych miejscach pracy, upowszechniania infor- macji o uslugach poradnictwa zawodowego i o szkoleniach.

Art. 18.

1.Do zadan zleconych z zakresu administracji rzadowej realizowanych przez gmi- ne nalezy:

1)(uchylony);

2)(uchylony);

3)organizowanie i swiadczenie specjalistycznych uslug opiekunczych w miej- scu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

4)przyznawanie i wyplacanie zasilków celowych na pokrycie wydatków zwia- zanych z kleska zywiolowa lub ekologiczna;

5)prowadzenie i rozwój infrastruktury srodowiskowych domów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

6)realizacja zadan wynikajacych z rzadowych programów pomocy spolecznej, majacych na celu ochrone poziomu zycia osób, rodzin i grup spolecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia;

7)przyznawanie i wyplacanie zasilków celowych, a takze udzielanie schronie- nia, posilku oraz niezbednego ubrania cudzoziemcom, o których mowa w art. 5a;

8)przyznawanie i wyplacanie zasilków celowych, a takze udzielanie schronie- nia, posilku i niezbednego ubrania cudzoziemcom, którzy uzyskali zgode na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

9)wyplacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki.

2.Srodki na realizacje i obsluge zadan, o których mowa w ust. 1, zapewnia budzet panstwa.

3.Koszty obslugi zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 9, wynosza 1,5% otrzyma- nej dotacji celowej na wyplacanie wynagrodzen za sprawowanie opieki.

Art. 19.

Do zadan wlasnych powiatu nalezy:

1)opracowanie i realizacja powiatowej strategii rozwiazywania problemów spolecznych, ze szczególnym uwzglednieniem programów pomocy spo- lecznej, wspierania osób niepelnosprawnych i innych, których celem jest in- tegracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka – po konsultacji z wla- sciwymi terytorialnie gminami;

2)prowadzenie specjalistycznego poradnictwa;

3)(uchylony);

4)(uchylony);

5)(uchylony);

6)przyznawanie pomocy pienieznej na usamodzielnienie oraz na kontynuowa- nie nauki osobom opuszczajacym domy pomocy spolecznej dla dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych intelektualnie, domy dla matek z maloletnimi

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 13/71

dziecmi i kobiet w ciazy oraz schroniska dla nieletnich, zaklady poprawcze, specjalne osrodki szkolno-wychowawcze, specjalne osrodki wychowawcze, mlodziezowe osrodki socjoterapii zapewniajace calodobowa opieke lub mlodziezowe osrodki wychowawcze;

7)pomoc w integracji ze srodowiskiem osób majacych trudnosci w przystoso- waniu sie do zycia, mlodziezy opuszczajacej domy pomocy spolecznej dla dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych intelektualnie, domy dla matek z ma- loletnimi dziecmi i kobiet w ciazy oraz schroniska dla nieletnich, zaklady poprawcze, specjalne osrodki szkolno-wychowawcze, specjalne osrodki wychowawcze, mlodziezowe osrodki socjoterapii zapewniajace calodobowa opieke lub mlodziezowe osrodki wychowawcze, majacych braki w przysto- sowaniu sie;

8)pomoc cudzoziemcom, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca, majacym trudnosci w integracji ze srodowiskiem;

9)(uchylony);

10)prowadzenie i rozwój infrastruktury domów pomocy spolecznej o zasiegu ponadgminnym oraz umieszczanie w nich skierowanych osób;

11)prowadzenie mieszkan chronionych dla osób z terenu wiecej niz jednej gmi- ny oraz powiatowych osrodków wsparcia, w tym domów dla matek z malo- letnimi dziecmi i kobiet w ciazy, z wylaczeniem srodowiskowych domów samopomocy i innych osrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psy- chicznymi;

12)prowadzenie osrodków interwencji kryzysowej;

13)udzielanie informacji o prawach i uprawnieniach;

14)szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy spolecznej z terenu powia- tu;

15)doradztwo metodyczne dla kierowników i pracowników jednostek organiza- cyjnych pomocy spolecznej z terenu powiatu;

16)podejmowanie innych dzialan wynikajacych z rozeznanych potrzeb, w tym tworzenie i realizacja programów oslonowych;

17)sporzadzanie sprawozdawczosci oraz przekazywanie jej wlasciwemu woje- wodzie, równiez w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego;

18)sporzadzanie, zgodnie z art. 16a, oceny w zakresie pomocy spolecznej;

19)utworzenie i utrzymywanie powiatowego centrum pomocy rodzinie, w tym zapewnienie srodków na wynagrodzenia pracowników.

Art. 20.

1.Do zadan z zakresu administracji rzadowej realizowanych przez powiat nalezy:

1)pomoc cudzoziemcom, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca, w zakresie indywidualnego programu integracji, oraz oplacanie za te osoby skladek na ubezpieczenie zdrowotne

okreslonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia11);

11)Obecnie: przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finanso- wanych ze srodków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), która weszla w zycie z dniem 1 pazdziernika 2004 r., stosownie do art. 229 pkt 2 lit. a tej ustawy.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 14/71

2)prowadzenie i rozwój infrastruktury osrodków wsparcia dla osób z zaburze- niami psychicznymi;

3)realizacja zadan wynikajacych z rzadowych programów pomocy spolecznej, majacych na celu ochrone poziomu zycia osób, rodzin i grup spolecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia;

4)udzielanie cudzoziemcom, o których mowa w art. 5a, pomocy w zakresie in- terwencji kryzysowej;

5)(uchylony);

6)(uchylony).

2.Srodki na realizacje zadan, o których mowa w ust. 1, zapewnia budzet panstwa.

3.(uchylony).

Art. 21.

Do zadan samorzadu województwa nalezy:

1)opracowanie, aktualizowanie i realizacja strategii wojewódzkiej w zakresie polityki spolecznej bedacej integralna czescia strategii rozwoju wojewódz- twa obejmujacej w szczególnosci programy: przeciwdzialania wykluczeniu spolecznemu, wyrównywania szans osób niepelnosprawnych, pomocy spo- lecznej, profilaktyki i rozwiazywania problemów alkoholowych, wspólpra- cy z organizacjami pozarzadowymi – po konsultacji z powiatami;

2)organizowanie ksztalcenia, w tym prowadzenie publicznych szkól sluzb spo- lecznych oraz szkolenia zawodowego kadr pomocy spolecznej;

3)rozpoznawanie przyczyn ubóstwa oraz opracowywanie regionalnych pro- gramów pomocy spolecznej wspierajacych samorzady lokalne w dziala- niach na rzecz ograniczania tego zjawiska;

4)inspirowanie i promowanie nowych rozwiazan w zakresie pomocy spolecz- nej;

5)organizowanie i prowadzenie regionalnych jednostek organizacyjnych po- mocy spolecznej;

6)(uchylony);

7)sporzadzanie sprawozdawczosci oraz przekazywanie jej wlasciwemu woje- wodzie, równiez w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego;

8)sporzadzanie oceny, o której mowa w art. 16a, na podstawie ocen sporza- dzonych przez gminy i powiaty z obszaru województwa, uwzgledniajacej kwestie i problemy spoleczne wynikajace z przyjetej strategii wraz z projek- tami, o których mowa w pkt 3 i przekazanie ich wlasciwemu wojewodzie do dnia 31 lipca kazdego roku;

9)utworzenie i utrzymanie regionalnego osrodka polityki spolecznej, w tym zapewnienie srodków na wynagrodzenia pracowników.

Art. 22.

Do zadan wojewody nalezy:

1)ustalanie sposobu wykonywania zadan z zakresu administracji rzadowej rea- lizowanych przez jednostki samorzadu terytorialnego;

2)stwierdzenie zgodnosci programów naprawczych w zakresie osiagania stan- dardów w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej oraz ocena stopnia ich realizacji;

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 15/71

3)wydawanie i cofanie zezwolen lub zezwolen warunkowych na prowadzenie domów pomocy spolecznej oraz wydawanie i cofanie zezwolen na prowa- dzenie placówek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelno- sprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisów o dzialalnosci gospodarczej;

3a) (uchylony);

4)prowadzenie rejestru domów pomocy spolecznej, placówek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisów o dzialalnosci gospodarczej, placówek zapewniajacych miejsca noclegowe oraz jednostek specjalistycznego poradnictwa;

5)koordynowanie dzialan w zakresie integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca, w szczególnosci w zakresie wskazania im miejsca zamieszkania, oraz prowa- dzenie rejestru zatwierdzonych indywidualnych programów integracji;

6)(uchylony);

7)realizacja lub zlecanie jednostkom samorzadu terytorialnego lub podmiotom niepublicznym zadan wynikajacych z programów rzadowych;

8)nadzór nad realizacja zadan samorzadu gminnego, powiatowego i woje- wództwa, w tym nad jakoscia dzialalnosci jednostek organizacyjnych po- mocy spolecznej oraz nad jakoscia uslug, dla których minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okreslil standardy, w tym standardy opieki i wychowania, a takze nad zgodnoscia zatrudnienia pracowników jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej z wymaganymi kwalifika- cjami;

8a) (uchylony);

9)kontrola jakosci uslug, o których mowa w pkt 8, wykonywanych przez podmioty niepubliczne na podstawie umowy z organami administracji rza- dowej i samorzadowej;

9a) kontrola jakosci uslug, o których mowa w pkt 8, wykonywanych przez domy pomocy spolecznej prowadzone nie na zlecenie organu jednostki samorzadu terytorialnego przez podmioty niepubliczne, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2–4;

10)kontrola placówek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelno- sprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisów o dzialalnosci gospodarczej, w za- kresie standardów uslug socjalno-bytowych i przestrzegania praw tych osób;

11)analiza stanu i skutecznosci pomocy spolecznej w oparciu o ocene zasobów pomocy spolecznej przyjeta przez samorzad województwa z uwzglednie- niem zalozen przewidzianych w strategii;

12)sporzadzanie sprawozdawczosci oraz przekazywanie jej ministrowi wlasci- wemu do spraw zabezpieczenia spolecznego, równiez w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego;

13)realizacja zadan okreslanych przez ministra wlasciwego do spraw zabezpie- czenia spolecznego w zakresie utrzymania i rozwoju systemu informatycz- nego w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej w województwie oraz wspólfinansowanie i sprawowanie nadzoru nad jego funkcjonowaniem;

14)finansowe wspieranie programów w okreslonym przez wojewode obszarze pomocy spolecznej, realizowanych przez jednostki samorzadu terytorialne-

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 16/71

go lub podmioty uprawnione, o których mowa w art. 25 ust. 1; do wyboru programów stosuje sie odpowiednio art. 25, 26, 28–35;

15)koordynowanie, w ramach systemu pomocy spolecznej, dzialan w zakresie zapobiegania handlowi ludzmi oraz wsparcia udzielanego ofiarom handlu ludzmi.

Art. 23.

1.Do zadan ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego nalezy:

1)tworzenie koncepcji i okreslanie kierunków rozwoju w obszarze pomocy spolecznej;

2)zlecanie i finansowanie badan, ekspertyz i analiz w obszarze pomocy spo-

lecznej;

3)monitorowanie standardów, o których mowa w art. 22 pkt 8;

4)analiza skutecznosci pomocy spolecznej;

5)inspirowanie i promowanie nowych form i metod dzialania, a takze szkole- nie kadr;

6)nadzór merytoryczny nad szkoleniem w zakresie organizacji pomocy spo- lecznej i specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny;

7)opracowywanie i finansowanie programów oslonowych;

7a) finansowe wspieranie programów w okreslonym przez ministra obszarze pomocy spolecznej, realizowanych przez jednostki samorzadu terytorialne- go lub podmioty uprawnione, o których mowa w art. 25 ust. 1;

8)(uchylony);

9)okreslanie zadan administracji publicznej w zakresie utrzymania i rozwoju systemu informatycznego w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecz- nej w województwach, przekazywanie srodków na wspólfinansowanie oraz sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem tego systemu;

10)wspóldzialanie z organizacjami pozarzadowymi.

1a. Do wyboru programów, o których mowa w ust. 1 pkt 7a, stosuje sie odpowiednio przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o dzialalnosci pozytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873, z pózn. zm.12)).

1b. Minister moze dokonywac kontroli i oceny realizacji programów, które wspiera finansowo.

2.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia:

1)sposób funkcjonowania jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej, standardy dla poszczególnych rodzajów uslug, kwalifikacje osób wykonuja- cych te uslugi oraz termin dostosowania do wymaganych standardów, uwzgledniajac zakres uslug, miejsce i sposób ich realizacji oraz koniecznosc zapewnienia respektowania praw osób korzystajacych z uslug;

2)standardy dzialalnosci zawodowej w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej, uwzgledniajac aspekty etyczne tej dzialalnosci i koniecznosc zapewnienia wysokiej jakosci dzialan;

12)Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593, Nr 116, poz.

1203 i Nr 210, poz. 2135, z 2005 r. Nr 155, poz. 1298, Nr 169, poz. 1420, Nr 175, poz. 1462 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 94, poz. 651, z 2008 r. Nr 209, poz. 1316, z 2009 r. Nr 19, poz. 100, Nr 22, poz. 120 i Nr 157, poz. 1241 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 17/71

3)tryb kierowania i przyjmowania do jednostek organizacyjnych pomocy spo- lecznej prowadzonych w ramach wykonywania zadan z zakresu administra- cji rzadowej, warunki i tryb ustalania i pobierania odplatnosci, jak równiez warunki calkowitego lub czesciowego zwalniania z odplatnosci za pobyt w tych jednostkach i korzystanie z ich uslug, uwzgledniajac sytuacje material- na kierowanych osób.

3.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w porozumieniu z mi- nistrem wlasciwym do spraw informatyzacji, okresli, w drodze rozporzadzenia:

1)opis systemów teleinformatycznych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 17, art. 19 pkt 17, art. 21 pkt 7 i art. 22 pkt 12, stosowanych w jednostkach or- ganizacyjnych pomocy spolecznej, zawierajacy strukture systemu, wyma- gana minimalna funkcjonalnosc systemu oraz zakres komunikacji miedzy elementami struktury systemu, w tym zestawienie struktur dokumentów elektronicznych, formatów danych oraz protokolów komunikacyjnych i szy- frujacych, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 lute-

go 2005 r. o informatyzacji dzialalnosci podmiotów realizujacych zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565, z pózn. zm.13)),

2)wymagania standaryzujace w zakresie bezpieczenstwa, wydajnosci i rozwo- ju systemu,

3)sposób postepowania w zakresie stwierdzania zgodnosci oprogramowania z opisem systemu

–majac na uwadze zapewnienie jednorodnosci zakresu i rodzaju danych, która umozliwi ich scalanie w zbiór centralny, a takze zachowanie zgodnosci z mi- nimalnymi wymaganiami i sposobem stwierdzania zgodnosci oprogramowania, okreslonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji dzialalnosci podmiotów realizujacych zadania publiczne.

4.W przypadku gdy realizacja zadan okreslonych w ustawie jest zwiazana z prze- kazywaniem informacji za pomoca systemu teleinformatycznego, minister wla-

sciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego nieodplatnie udostepni podmiotom obowiazanym do przekazywania informacji na podstawie niniejszej ustawy oprogramowanie, które jest zgodne z wymaganiami okreslonymi przez ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego w przepisach wydanych na podstawie ust. 3.

4a. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego moze utworzyc rejestr centralny obejmujacy dane dotyczace jednostek organizacyjnych pomocy spo- lecznej, a takze dane dotyczace osób i rodzin, którym udzielono swiadczen po- mocy spolecznej, oraz form udzielonej pomocy spolecznej, gromadzone przez jednostki organizacyjne pomocy spolecznej na podstawie przepisów ustawy, oraz moze przetwarzac te dane na zasadach okreslonych w przepisach o ochro- nie danych osobowych. Jednostki organizacyjne pomocy spolecznej przekazuja dane do rejestru centralnego, wykorzystujac oprogramowanie, o którym w mowa w ust. 4.

5.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, realizujac zadania okreslone w ustawie zwiazane z przekazywaniem informacji za pomoca srod- ków komunikacji elektronicznej, uwzglednia zasade równego traktowania wszystkich powszechnie uzytkowanych w kraju systemów operacyjnych oraz uwzglednia potrzebe umozliwienia wszystkim podmiotom obowiazanym do

13)Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 12, poz. 65 i Nr 73, poz. 501, z 2008 r. Nr 127, poz. 817 oraz z 2009 r. Nr 157, poz. 1241.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 18/71

przechowywania informacji w formie dokumentu elektronicznego, stosowania oprogramowania dostosowanego do uzywanych systemów informatycznych bez koniecznosci ponoszenia dodatkowych kosztów licencyjnych.

Art. 24.

1.Rada Ministrów moze przyjac rzadowy program pomocy spolecznej majacy na celu ochrone poziomu zycia osób, rodzin i grup spolecznych oraz rozwój specja- listycznego wsparcia.

2.Rada Ministrów okresla, w drodze rozporzadzenia, szczególowe warunki realiza- cji programu, o którym mowa w ust. 1, uwzgledniajac potrzebe zapewnienia efektywnosci rzadowego programu pomocy spolecznej.

Art. 25.

1.Organy administracji rzadowej i samorzadowej, zwane dalej „organami”, moga zlecac realizacje zadania z zakresu pomocy spolecznej, udzielajac dotacji na fi- nansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania organizacjom poza- rzadowym, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o dzialalnosci pozytku publicznego i o wolontariacie oraz podmiotom wymienio- nym w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzacym dzialalnosc w zakresie pomocy spo- lecznej, zwanych dalej „podmiotami uprawnionymi”.

2.Zlecanie realizacji zadan z zakresu pomocy spolecznej nie moze obejmowac:

1)ustalania uprawnien do swiadczen, w tym przeprowadzania rodzinnych wy- wiadów srodowiskowych;

2)oplacania skladek na ubezpieczenie spoleczne i zdrowotne;

3)wyplaty swiadczen pienieznych.

3.(uchylony).

4.Zlecenie realizacji zadania z zakresu pomocy spolecznej odbywa sie po uprzed- nim przeprowadzeniu konkursu ofert.

5.Do zlecania zadan, o których mowa w ust. 1, stosuje sie przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o dzialalnosci pozytku publicznego i o wolontariacie.

Art. 25a.

(uchylony).

Art. 26–35. (uchylone)

Dzial II Swiadczenia z pomocy spolecznej

Rozdzial 1

Zasilki i uslugi

Art. 36.

Swiadczeniami z pomocy spolecznej sa:

1)swiadczenia pieniezne:

a)zasilek staly,

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 19/71

b)zasilek okresowy,

c)zasilek celowy i specjalny zasilek celowy,

d)zasilek i pozyczka na ekonomiczne usamodzielnienie,

e)(uchylona),

f)pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,

g)swiadczenie pieniezne na utrzymanie i pokrycie wydatków zwiazanych z nauka jezyka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rze- czypospolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca,

h)wynagrodzenie nalezne opiekunowi z tytulu sprawowania opieki przy- znane przez sad;

2)swiadczenia niepieniezne:

a)praca socjalna,

b)bilet kredytowany,

c)skladki na ubezpieczenie zdrowotne,

d)skladki na ubezpieczenia spoleczne,

e)pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie,

f)sprawienie pogrzebu,

g)poradnictwo specjalistyczne,

h)interwencja kryzysowa,

i)schronienie,

j)posilek,

k)niezbedne ubranie,

l)uslugi opiekuncze w miejscu zamieszkania, w osrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy,

m)specjalistyczne uslugi opiekuncze w miejscu zamieszkania oraz w osrodkach wsparcia,

n)mieszkanie chronione,

o)pobyt i uslugi w domu pomocy spolecznej,

p)(uchylona),

q)pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na zagospodarowanie – w formie rzeczowej dla osób usamodzielnianych,

r)(uchylona).

Art. 37.

1.Zasilek staly przysluguje:

1)pelnoletniej osobie samotnie gospodarujacej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub calkowicie niezdolnej do pracy, jezeli jej dochód jest nizszy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej;

2)pelnoletniej osobie pozostajacej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub calkowicie niezdolnej do pracy, jezeli jej dochód, jak równiez do- chód na osobe w rodzinie sa nizsze od kryterium dochodowego na osobe w rodzinie.

2.Zasilek staly ustala sie w wysokosci:

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 20/71

1)w przypadku osoby samotnie gospodarujacej – róznicy miedzy kryterium

dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby, z tym

ze kwota zasilku nie moze byc wyzsza niz 41814) zl miesiecznie;

2)w przypadku osoby w rodzinie – róznicy miedzy kryterium dochodowym na osobe w rodzinie a dochodem na osobe w rodzinie.

3.Kwota zasilku stalego nie moze byc nizsza niz 30 zl miesiecznie.

4.W przypadku zbiegu uprawnien do zasilku stalego i renty socjalnej, swiadczenia pielegnacyjnego, specjalnego zasilku opiekunczego lub dodatku z tytulu samot- nego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasilku dla bezrobotnych na sku- tek uplywu ustawowego okresu jego pobierania, zasilek staly nie przysluguje.

5.Osobe przebywajaca w domu pomocy spolecznej lub ubiegajaca sie o przyjecie do niego uznaje sie za osobe samotnie gospodarujaca, jezeli przed przyjeciem do domu pomocy spolecznej lub rozpoczeciem oczekiwania na miejsce w takim domu byla uprawniona do zasilku stalego.

Art. 38.

1.Zasilek okresowy przysluguje w szczególnosci ze wzgledu na dlugotrwala cho- robe, niepelnosprawnosc, bezrobocie, mozliwosc utrzymania lub nabycia uprawnien do swiadczen z innych systemów zabezpieczenia spolecznego:

1)osobie samotnie gospodarujacej, której dochód jest nizszy od kryterium do- chodowego osoby samotnie gospodarujacej;

2)rodzinie, której dochód jest nizszyod kryterium dochodowego rodziny.

2.Zasilek okresowy ustala sie:

1)w przypadku osoby samotnie gospodarujacej – do wysokosci róznicy mie- dzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby, z tym ze kwota zasilku nie moze byc wyzsza niz 418 zl miesiecznie;

2)w przypadku rodziny – do wysokosci róznicy miedzy kryterium dochodo- wym rodziny a dochodem tej rodziny.

3.Kwota zasilku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie moze byc nizsza niz

50% róznicy miedzy:

1)kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby;

2)kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

4.Kwota zasilku okresowego nie moze byc nizsza niz 20 zl miesiecznie.

4a. W przypadku podjecia zatrudnienia przez osobe objeta kontraktem socjalnym pobierajaca zasilek okresowy, moze byc on wyplacany nadal niezaleznie od do- chodu, do dnia wynikajacego z decyzji przyznajacej zasilek okresowy, nie dluzej jednak niz do 2 miesiecy od dnia, w którym osoba zostala zatrudniona.

4b. Zasilek okresowy jest wyplacany niezaleznie od dochodu w sytuacji okreslonej w ust. 4a nie czesciej niz raz na 2 lata.

5.Okres, na jaki jest przyznawany zasilek okresowy, ustala osrodek pomocy spo-

lecznej na podstawie okolicznosci sprawy.

6.Rada gminy, w drodze uchwaly, moze podwyzszyc minimalne kwoty zasilku okresowego, o których mowa w ust. 2 i 3.

14)Kwota jest ustalana zgodnie z art. 9 ustawy.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 21/71

Art. 39.

1.W celu zaspokojenia niezbednej potrzeby bytowej moze byc przyznany zasilek celowy.

2.Zasilek celowy moze byc przyznany w szczególnosci na pokrycie czesci lub ca- losci kosztów zakupu zywnosci, leków i leczenia, opalu, odziezy, niezbednych przedmiotów uzytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a takze kosztów pogrzebu.

3.Osobom bezdomnym i innym osobom niemajacym dochodu oraz mozliwosci

uzyskania swiadczen na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia15) moze byc przyznany zasilek celowy na pokry- cie czesci lub calosci wydatków na swiadczenia zdrowotne.

4.Zasilek celowy moze byc przyznany w formie biletu kredytowanego.

Art. 39a.

1.Zasilek celowy moze byc przyznany równiez w celu realizacji postanowien kon- traktu socjalnego.

2.Zasilek celowy, o którym mowa w ust. 1, moze byc wyplacany niezaleznie od dochodu, przez okres do 2 miesiecy od dnia, w którym osoba objeta kontraktem socjalnym, w trakcie jego realizacji, stala sie osoba zatrudniona.

Art. 40.

1.Zasilek celowy moze byc przyznany równiez osobie albo rodzinie, które ponio- sly straty w wyniku zdarzenia losowego.

2.Zasilek celowy moze byc przyznany takze osobie albo rodzinie, które poniosly straty w wyniku kleski zywiolowej lub ekologicznej.

3.Zasilek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, moze byc przyznany niezaleznie od dochodu i moze nie podlegac zwrotowi.

Art. 41.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach prze- kraczajacych kryterium dochodowe moze byc przyznany:

1)specjalny zasilek celowy w wysokosci nieprzekraczajacej odpowiednio kry- terium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;

2)zasilek okresowy, zasilek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu czesci lub calosci kwoty zasilku lub wydatków na pomoc rzeczowa.

Art. 42.

1.Za osobe, która zrezygnuje z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawo- wania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlon- kiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzen- stwem, osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty kryterium dochodowego na osobe w rodzinie, jezeli dochód na osobe w rodzinie osoby opiekujacej sie nie przekracza 150% kwoty kryterium

15)Obecnie: przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finanso- wanych ze srodków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), która weszla w zycie z dniem 1 pazdziernika 2004 r., stosownie do art. 229 pkt 2 lit. a tej ustawy.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 22/71

dochodowego na osobe w rodzinie i osoba opiekujaca sie nie podlega obowiaz- kowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytulów lub nie otrzymuje emerytury albo renty. Dotyczy to równiez osób, które w zwiazku z koniecznoscia sprawowania opieki pozostaja na bezplatnym urlopie.

2.Przez ojca i matke, o których mowa w ust. 1, nalezy rozumiec równiez ojca i matke wspólmalzonka.

3.Koniecznosc sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad osobami, o któ- rych mowa w ust. 1, stwierdza lekarz ubezpieczenia zdrowotnego w zaswiad- czeniu wydanym nie wczesniej niz na 14 dni przed zlozeniem wniosku o przy- znanie swiadczenia.

4.Skladka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokosci okreslonej przepi- sami o systemie ubezpieczen spolecznych jest oplacana przez okres sprawowa- nia opieki, nie dluzej jednak niz przez okres niezbedny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (skladkowego i nieskladkowego), z zastrzezeniem art. 87 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczen Spolecznych.

5.Skladka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie przysluguje osobie, która w dniu zlozenia wniosku o przyznanie swiadczenia:

1)ukonczyla 50 lat i nie posiada okresu ubezpieczenia (skladkowego i nie- skladkowego) wynoszacego co najmniej 10 lat;

2)posiada okres ubezpieczenia (skladkowy i nieskladkowy) wynoszacy 25 lat, z zastrzezeniem art. 87 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emerytu- rach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.

6.Przy ustalaniu okresu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 5, okresy niesklad- kowe ustala sie w wymiarze nieprzekraczajacym jednej trzeciej udowodnionych okresów skladkowych.

Art. 43.

1.Osobie albo rodzinie gmina moze przyznac pomoc w formie pienieznej lub rze- czowej, w celu ekonomicznego usamodzielnienia.

2.Pomoc w formie pienieznej w celu ekonomicznego usamodzielnienia moze byc przyznana w formie jednorazowego zasilku celowego lub nieoprocentowanej pozyczki.

3.Warunki udzielenia i splaty pozyczki oraz jej zabezpieczenie okresla sie w umo- wie z gmina.

4.Pozyczka moze byc umorzona w calosci lub w czesci, jezeli przyczyni sie to do szybszego osiagniecia celów pomocy spolecznej.

5.Pomoc w formie rzeczowej w celu ekonomicznego usamodzielnienia nastepuje przez udostepnienie maszyn i narzedzi pracy stwarzajacych mozliwosc zorgani- zowania wlasnego warsztatu pracy oraz urzadzen ulatwiajacych prace niepelno- sprawnym.

6.Przedmioty, o których mowa w ust. 5, sa udostepniane na podstawie umowy uzyczenia.

7.Podstawa odmowy przyznania albo ograniczenia rozmiarów pomocy na ekono- miczne usamodzielnienie moze byc uchylanie sie przez osobe lub rodzine ubie- gajaca sie o pomoc od podjecia odpowiedniej pracy w rozumieniu przepisów o

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 23/71

zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu16) albo poddania sie przeszkoleniu zawodowemu.

8.Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysluguje, jezeli osoba lub rodzina ubiegajaca sie otrzymala juz pomoc na ten cel z innego zródla.

9.W sprawach, o których mowa w ust. 1–8, gmina wspóldziala z powiatowym urzedem pracy.

10.Rada gminy, w drodze uchwaly, okresla wysokosc oraz szczególowe warunki i tryb przyznawania i zwrotu zasilku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie.

Art. 44.

Sprawienie pogrzebu odbywa sie w sposób ustalony przez gmine, zgodnie z wyzna- niem zmarlego.

Art. 45.

1.Praca socjalna swiadczona jest na rzecz poprawy funkcjonowania osób i rodzin w ich srodowisku spolecznym. Praca socjalna prowadzona jest:

1)z osobami i rodzinami w celu rozwiniecia lub wzmocnienia ich aktywnosci i samodzielnosci zyciowej;

2)ze spolecznoscia lokalna w celu zapewnienia wspólpracy i koordynacji dzia- lan instytucji i organizacji istotnych dla zaspokajania potrzeb czlonków spo-

lecznosci.

2.Praca socjalna moze byc prowadzona w oparciu o kontrakt socjalny.

3.W pracy socjalnej wykorzystuje sie wlasciwe tej dzialalnosci metody i techniki, stosowane z poszanowaniem godnosci osoby i jej prawa do samostanowienia.

4.Praca socjalna swiadczona jest osobom i rodzinom bez wzgledu na posiadany dochód.

Art. 46.

1.Poradnictwo specjalistyczne, w szczególnosci prawne, psychologiczne i rodzin- ne, jest swiadczone osobom i rodzinom, które maja trudnosci lub wykazuja po- trzebe wsparcia w rozwiazywaniu swoich problemów zyciowych, bez wzgledu na posiadany dochód.

2.Poradnictwo prawne realizuje sie przez udzielanie informacji o obowiazujacych przepisach z zakresu prawa rodzinnego i opiekunczego, zabezpieczenia spolecz- nego, ochrony praw lokatorów.

3.Poradnictwo psychologiczne realizuje sie przez procesy diagnozowania, profilak- tyki i terapii.

4.Poradnictwo rodzinne obejmuje problemy funkcjonowania rodziny, w tym pro- blemy opieki nad osoba niepelnosprawna, a takze terapie rodzinna.

Art. 46a.

1.Wojewoda prowadzi rejestr jednostek specjalistycznego poradnictwa.

2.Rejestr jest jawny.

16)Obecnie: przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415), która weszla w zycie z dniem 1 czerwca 2004 r., stosownie do art. 145 tej ustawy.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 24/71

3. Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, oglasza rejestr w wojewódzkim dzienniku urzedowym oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej.

Art. 47.

1.Interwencja kryzysowa stanowi zespól interdyscyplinarnych dzialan podejmo- wanych na rzecz osób i rodzin bedacych w stanie kryzysu. Celem interwencji kryzysowej jest przywrócenie równowagi psychicznej i umiejetnosci samodziel- nego radzenia sobie, a dzieki temu zapobieganie przejsciu reakcji kryzysowej w stan chronicznej niewydolnosci psychospolecznej.

2.Interwencja kryzysowa obejmuje sie osoby i rodziny bez wzgledu na posiadany dochód.

3.W ramach interwencji kryzysowej udziela sie natychmiastowej specjalistycznej pomocy psychologicznej, a w zaleznosci od potrzeb – poradnictwa socjalnego lub prawnego, w sytuacjach uzasadnionych – schronienia do 3 miesiecy.

3a. Cudzoziemcom, o których mowa w art. 5a, mozna udzielic schronienia na okres zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o którym mowa w art. 53 i art. 53a ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

4.Matki z maloletnimi dziecmi oraz kobiety w ciazy dotkniete przemoca lub znaj- dujace sie w innej sytuacji kryzysowej moga w ramach interwencji kryzysowej znalezc schronienie i wsparcie w domach dla matek z maloletnimi dziecmi i ko- biet w ciazy. Do tych domów moga byc równiez przyjmowani ojcowie z malo- letnimi dziecmi albo inne osoby sprawujace opieke prawna nad dziecmi.

5.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, standard obowiazujacych podstawowych uslug swiadczonych przez domy dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy oraz tryb kierowania i przyjmowania do takich domów, uwzgledniajac mozliwosci odizolowania ubie- gajacych sie o pomoc osób od sprawcy przemocy i przezwyciezenia sytuacji kryzysowej.

Art. 48.

1.Osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posilku i niezbednego ubrania, jeze- li jest tego pozbawiona.

2.Udzielenie schronienia nastepuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noc- legowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych.

3.Przyznanie niezbednego ubrania nastepuje przez dostarczenie osobie potrzebuja- cej bielizny, odziezy i obuwia odpowiednich do jej indywidualnych wlasciwosci oraz pory roku.

4.Pomoc dorazna albo okresowa w postaci jednego goracego posilku dziennie przysluguje osobie, która wlasnym staraniem nie moze go sobie zapewnic.

5.Pomoc, o której mowa w ust. 4, przyznana dzieciom i mlodziezy w okresie nauki w szkole moze byc realizowana w formie zakupu posilków.

Art. 48a.

1.Wojewoda prowadzi rejestr placówek zapewniajacych miejsca noclegowe.

2.Rejestr jest jawny.

3.Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, oglasza rejestr w wojewódzkim dzienniku urzedowym oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 25/71

Art. 49.

1.Osoba bezdomna moze zostac objeta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomnosci, polegajacym na wspieraniu osoby bezdomnej w rozwiazywaniu jej problemów zyciowych, w szczególnosci rodzinnych i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia.

2.Indywidualny program wychodzenia z bezdomnosci jest opracowywany przez pracownika socjalnego osrodka pomocy spolecznej wraz z osoba bezdomna i podlega zatwierdzeniu przez kierownika osrodka.

3.Jezeli osoba bezdomna przebywa w schronisku lub domu dla bezdomnych, in- dywidualny program wychodzenia z bezdomnosci moze byc opracowany przez pracownika socjalnego zatrudnionego w tej placówce, z zastrzezeniem ust. 5.

4.Realizatorem indywidualnego programu wychodzenia z bezdomnosci w przy- padku, o którym mowa w ust. 3, jest schronisko lub dom dla bezdomnych.

5.Jezeli indywidualny program wychodzenia z bezdomnosci wykracza poza bedace w dyspozycji placówki srodki pomocy lub zachodzi koniecznosc objecia osoby bezdomnej ubezpieczeniem zdrowotnym, podlega on zatwierdzeniu przez kie- rownika osrodka pomocy spolecznej. W takim przypadku w programie wskazuje sie podmioty odpowiedzialne za realizacje poszczególnych postanowien pro- gramu.

6.Indywidualny program wychodzenia z bezdomnosci powinien uwzgledniac sytu- acje osoby bezdomnej oraz zapewniac szczególne wspieranie osobie aktywnie uczestniczacej w wychodzeniu z bezdomnosci.

7.Indywidualny program wychodzenia z bezdomnosci, stosownie do potrzeb osoby bezdomnej, moze uwzgledniac wszelkie srodki pomocy, jakimi dysponuje osro- dek pomocy spolecznej realizujacy program.

8.Za osobe bezdomna objeta indywidualnym programem wychodzenia z bezdom- nosci osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke na ubezpieczenie zdrowotne na

zasadach okreslonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodo- wym Funduszu Zdrowia17).

Art. 50.

1.Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysluguje pomoc w formie uslug opiekunczych lub specjalistycznych uslug opiekunczych.

2.Uslugi opiekuncze lub specjalistyczne uslugi opiekuncze moga byc przyznane równiez osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a takze wspólnie niezamieszkujacy malzonek, wstepni, zstepni nie moga takiej pomocy zapewnic.

3.Uslugi opiekuncze obejmuja pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb zycio- wych, opieke higieniczna, zalecona przez lekarza pielegnacje oraz, w miare mozliwosci, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

4.Specjalistyczne uslugi opiekuncze sa to uslugi dostosowane do szczególnych po- trzeb wynikajacych z rodzaju schorzenia lub niepelnosprawnosci, swiadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

17)Obecnie: przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finanso- wanych ze srodków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), która weszla w zycie z dniem 1 pazdziernika 2004 r., stosownie do art. 229 pkt 2 lit. a tej ustawy.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 26/71

5.Osrodek pomocy spolecznej, przyznajac uslugi opiekuncze, ustala ich zakres, okres i miejsce swiadczenia.

6.Rada gminy okresla, w drodze uchwaly, szczególowe warunki przyznawania i odplatnosci za uslugi opiekuncze i specjalistyczne uslugi opiekuncze, z wyla- czeniem specjalistycznych uslug opiekunczych dla osób z zaburzeniami psy- chicznymi, oraz szczególowe warunki czesciowego lub calkowitego zwolnienia od oplat, jak równiez tryb ich pobierania.

7.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego w porozumieniu z mi- nistrem wlasciwym do spraw zdrowia okresli, w drodze rozporzadzenia, rodzaje specjalistycznych uslug opiekunczych i kwalifikacje osób swiadczacych te uslu- gi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania oplat za specjalistyczne uslugi opie- kuncze swiadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak równiez warunki czesciowego lub calkowitego zwolnienia z tych oplat, ze wzgledu na szczególne potrzeby osób korzystajacych z uslug, uwzgledniajac sytuacje materialna tych osób.

Art. 51.

1.Osobom, które ze wzgledu na wiek, chorobe lub niepelnosprawnosc wymagaja czesciowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbednych potrzeb zyciowych, moga byc przyznane uslugi opiekuncze, specjalistyczne uslugi opiekuncze lub posilek, swiadczone w osrodku wsparcia.

2.Osrodek wsparcia jest jednostka organizacyjna pomocy spolecznej dziennego pobytu.

3.W osrodku wsparcia moga byc prowadzone miejsca calodobowe okresowego pobytu.

4.Osrodkiem wsparcia, o którym mowa w ust. 1–3, moze byc osrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dzienny dom pomocy, dom dla matek z ma- loletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, schronisko i dom dla bezdomnych oraz klub samopomocy.

Art. 51a.

1.Osrodkami wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi sa: srodowiskowy dom samopomocy lub klub samopomocy dla osób z zaburzeniami psychiczny- mi, zwanych dalej „uczestnikami”, które w wyniku uposledzenia niektórych funkcji organizmu lub zdolnosci adaptacyjnych wymagaja pomocy do zycia w

srodowisku rodzinnym i spolecznym, w szczególnosci w celu zwiekszania za- radnosci i samodzielnosci zyciowej, a takze ich integracji spolecznej.

2.Srodowiskowy dom samopomocy swiadczy uslugi w ramach indywidualnych lub zespolowych treningów samoobslugi i treningów umiejetnosci spolecznych, polegajacych na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejetnosci w zakresie czynnosci dnia codziennego i funkcjonowania w zyciu spolecznym.

3.Okres korzystania z miejsca calodobowego pobytu w srodowiskowym domu sa- mopomocy nie moze byc jednorazowo dluzszy niz 3 miesiace, z mozliwoscia przedluzenia do 6 miesiecy w uzasadnionych przypadkach, przy czym maksy- malny okres pobytu calodobowego osoby w roku kalendarzowym nie moze byc dluzszyniz 8 miesiecy.

4.Zakres uslug swiadczonych w klubach samopomocy ustala wlasciwy organ jed- nostki samorzadu terytorialnego prowadzacej klub samopomocy w uzgodnieniu z wojewoda.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 27/71

5.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia:

1)sposób funkcjonowania srodowiskowych domów samopomocy,

2)tryb kierowania i przyjmowania do srodowiskowych domów samopomocy,

3)kwalifikacje osób swiadczacych uslugi,

4)standardy uslug swiadczonych przez srodowiskowe domy samopomocy,

5)termin dostosowania srodowiskowych domów samopomocy do wymaga- nych standardów

–uwzgledniajac potrzeby i mozliwosci psychofizyczne osób kierowanych do sro- dowiskowych domów samopomocy, a takze koniecznosc zapewnienia sprawne- go funkcjonowania tych domów.

Art. 51b.

1.Odplatnosc miesieczna za uslugi swiadczone w osrodkach wsparcia osobom z zaburzeniami psychicznymi, ustala sie w wysokosci 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarujacej lub kwoty dochodu na osobe w rodzinie, jezeli dochód osoby samotnie gospodarujacej lub dochód na osobe w rodzinie przekracza kwo- te 250% odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2.

2.Korzystanie z uslug klubów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest nieodplatne.

3.Odplatnosc za uslugi calodobowe w osrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala sie w wysokosci 70% dochodu osoby korzystajacej z uslug, proporcjonalnie do okresu jej pobytu.

4.Odplatnosc, o której mowa w ust. 1 i 3, nie moze byc wyzsza niz srednia mie- sieczna kwota dotacji na jednego uczestnika, o której mowa w art. 51c ust. 3, wyliczona dla osrodka wsparcia, w którym osoba przebywa.

5.Decyzje o skierowaniu do osrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicz- nymi i decyzje ustalajaca odplatnosc za korzystanie z uslug w tych osrodkach wydaje wlasciwy organ jednostki samorzadu terytorialnego prowadzacej lub zlecajacej prowadzenie osrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychiczny- mi.

6.Organ, o którym mowa w ust. 5, moze zwolnic osoby zobowiazane do odplatno-

sci za uslugi w osrodkach wsparcia, na ich wniosek, czesciowo lub calkowicie z tej odplatnosci. Przepis art. 64 stosuje sie odpowiednio.

7.Dochody z tytulu odplatnosci za uslugi swiadczone w osrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi stanowia dochód budzetu panstwa.

Art. 51c.

1.Jednostka samorzadu terytorialnego moze, w uzgodnieniu z wojewoda, utworzyc osrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi lub uruchomic nowe miejsca w takim osrodku, z uwzglednieniem mozliwosci ich sfinansowania ze

srodków budzetu panstwa.

2.Miesieczna kwote dotacji z budzetu panstwa na pokrycie biezacych kosztów prowadzenia osrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala wojewoda jako iloczyn aktualnej liczby osób korzystajacych z uslug w tych osrodkach oraz sredniej miesiecznej wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 28/71

uczestnika, nie wyzsza jednak niz srednia miesieczna kwota dotacji wyliczona dla województwa.

3.Wojewoda corocznie ustala srednia miesieczna wojewódzka kwote dotacji na jednego uczestnika odrebnie dla srodowiskowych domów samopomocy, klubów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi, nie wyzsza jednak niz srednia miesieczna kwota dotacji wyliczona dla województwa.

4.Kwota dotacji ustalana zgodnie z ust. 2 moze byc zwiekszona, nie wiecej jednak niz o 20%, w zaleznosci od liczby uczestników oraz zakresu, jakosci i rodzaju

swiadczonych uslug.

Art. 52.

1.W przypadku braku mozliwosci zapewnienia uslug opiekunczych w miejscu za- mieszkania osoba wymagajaca z powodu wieku lub niepelnosprawnosci pomocy innych osób moze korzystac z uslug opiekunczych i bytowych w formie rodzin- nego domu pomocy.

2.Rodzinny dom pomocy stanowi forme uslug opiekunczych i bytowych swiad- czonych calodobowo przez osobe fizyczna lub organizacje pozytku publicznego dla nie mniej niz trzech i nie wiecej niz osmiu zamieszkujacych wspólnie osób wymagajacych z powodu wieku lub niepelnosprawnosci wsparcia w tej formie.

3.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, standardy, rodzaj i zakres uslug bytowych i opiekunczych swiad- czonych przez rodzinny dom pomocy, warunki kierowania, odplatnosci i nadzo- ru nad rodzinnymi domami pomocy, kierujac sie potrzeba zapewnienia wlasci- wej opieki osobom umieszczonym w rodzinnym domu pomocy.

Art. 53.

1.Osobie, która ze wzgledu na trudna sytuacje zyciowa, wiek, niepelnosprawnosc lub chorobe potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym zyciu, ale nie wymaga uslug w zakresie swiadczonym przez jednostke calodobowej opieki, w szczególnosci osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczajacej piecze zastepcza w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy za- stepczej, mlodziezowy osrodek wychowawczy, zaklad dla nieletnich, a takze cudzoziemcowi, który uzyskal w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca, moze byc przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym.

2.Mieszkanie chronione jest forma pomocy spolecznej przygotowujaca osoby tam przebywajace, pod opieka specjalistów, do prowadzenia samodzielnego zycia lub zastepujaca pobyt w placówce zapewniajacej calodobowa opieke. Mieszka- nie chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w srodowisku, w integracji ze spolecznoscia lokalna.

3.Mieszkanie chronione moze byc prowadzone przez kazda jednostke organizacyj- na pomocy spolecznej lub organizacje pozytku publicznego.

4.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, rodzaj i zakres wsparcia swiadczonego w mieszkaniach chronio- nych, warunki kierowania i pobytu w mieszkaniach chronionych, kierujac sie potrzeba zapewnienia wlasciwego wsparcia osobom kierowanym do mieszkania chronionego.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 29/71

Art. 53a.

1.Wynagrodzenie za sprawowanie opieki wyplaca sie w wysokosci ustalonej przez sad. Wynagrodzenie to obliczone w stosunku miesiecznym nie moze przekraczac

1/10 przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w sektorze przedsiebiorstw, bez wyplat nagród z zysku, ogloszonego przez Prezesa Glównego Urzedu Staty- stycznego za okres poprzedzajacy dzien przyznania wynagrodzenia.

2.Udzielenie swiadczen w postaci wynagrodzenia za sprawowanie opieki nie wy- maga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu srodowiskowego oraz wydania de- cyzji administracyjnej.

Rozdzial 2

Domy pomocy spolecznej

Art. 54.

1.Osobie wymagajacej calodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepel- nosprawnosci, niemogacej samodzielnie funkcjonowac w codziennym zyciu, której nie mozna zapewnic niezbednej pomocy w formie uslug opiekunczych, przysluguje prawo do umieszczenia w domu pomocy spolecznej.

2.Osobe, o której mowa w ust. 1, kieruje sie do domu pomocy spolecznej odpo- wiedniego typu, zlokalizowanego jak najblizej miejsca zamieszkania osoby kie- rowanej, z zastrzezeniem ust. 2a, chyba ze okolicznosci sprawy wskazuja ina- czej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy spolecznej.

2a. W przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy spolecznej danego typu zlokalizowanym najblizej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiace, osobe, o której mowa w ust. 1, kie- ruje sie na jej wniosek do domu pomocy spolecznej tego samego typu zlokali- zowanego jak najblizej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niz 3 miesiace.

3.Osoba wymagajaca wzmozonej opieki medycznej kierowana jest przez staroste do zakladu opiekunczo-leczniczego lub placówki pielegnacyjno-opiekunczej.

4.W przypadku gdy osoba bezwzglednie wymagajaca pomocy lub jej przedstawi- ciel ustawowy nie wyrazaja zgody na umieszczenie w domu pomocy spolecznej lub po umieszczeniu wycofaja swoja zgode, osrodek pomocy spolecznej lub dom pomocy spolecznej sa obowiazane do zawiadomienia o tym wlasciwego sadu, a jezeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna – prokuratora.

Art. 55.

1.Dom pomocy spolecznej swiadczy uslugi bytowe, opiekuncze, wspomagajace i edukacyjne na poziomie obowiazujacego standardu, w zakresie i formach wyni- kajacych z indywidualnych potrzeb osób w nim przebywajacych, zwanych dalej

„mieszkancami domu”.

2.Organizacja domu pomocy spolecznej, zakres i poziom uslug swiadczonych przez dom uwzglednia w szczególnosci wolnosc, intymnosc, godnosc i poczucie bezpieczenstwa mieszkanców domu oraz stopien ich fizycznej i psychicznej sprawnosci.

3.Dom pomocy spolecznej moze równiez swiadczyc uslugi opiekuncze i specjali- styczne uslugi opiekuncze dla osób w nim niezamieszkujacych.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 30/71

Art. 56.

Domy pomocy spolecznej, w zaleznosci od tego, dla kogo sa przeznaczone, dziela sie na nastepujace typy domów, dla:

1)osób w podeszlym wieku;

2)osób przewlekle somatycznie chorych;

3)osób przewlekle psychicznie chorych;

4)doroslych niepelnosprawnych intelektualnie;

5)dzieci i mlodziezyniepelnosprawnych intelektualnie;

6)osób niepelnosprawnych fizycznie.

Art. 56a.

1.Dom pomocy spolecznej moze byc prowadzony w jednym budynku lacznie dla:

1)osób w podeszlym wieku oraz osób przewlekle somatycznie chorych;

2)osób przewlekle somatycznie chorych oraz osób niepelnosprawnych fizycz- nie;

3)osób w podeszlym wieku oraz osób niepelnosprawnych fizycznie;

4)osób doroslych niepelnosprawnych intelektualnie oraz dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych intelektualnie.

2.Typy domów pomocy spolecznej moga byc laczone w inny sposób niz okreslony w ust. 1, pod warunkiem usytuowania kazdego z nich w odrebnym budynku.

3.W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, dom pomocy spolecznej swiadczy uslugi na poziomie obowiazujacego standardu odpowiednio dla kazdego typu domu.

Art. 57.

1.Domy pomocy spolecznej moga prowadzic, po uzyskaniu zezwolenia wojewody:

1)jednostki samorzadu terytorialnego;

2)Kosciól Katolicki, inne koscioly, zwiazki wyznaniowe oraz organizacje spo- leczne, fundacje i stowarzyszenia;

3)inne osoby prawne;

4)osoby fizyczne.

2.Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spolecznej wydaje wojewoda wla-

sciwy ze wzgledu na polozenie domu.

3.Wojewoda wydaje zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spolecznej, jezeli podmiot o nie wystepujacy:

1)spelnia warunki okreslone w niniejszej ustawie;

2)spelnia standardy, o których mowa w art. 55 ust. 1 i 2;

3)zlozy wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy spo-

lecznej.

3a. Wniosek o zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spolecznej zawiera:

1)nazwe podmiotu, jego siedzibe i adres, a w przypadku osoby fizycznej takze dane osobowe (imie i nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL, o ile osoba taki posiada);

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 31/71

2)numer w rejestrze przedsiebiorców albo w Centralnej Ewidencji i Informacji o Dzialalnosci Gospodarczej albo wskazanie dokumentu okreslajacego sta- tus prawny podmiotu;

3)numer identyfikacji podatkowej (NIP);

4)numer identyfikacyjny REGON;

5)nazwe, adres i typ domu pomocy spolecznej;

6)liczbe miejsc przeznaczonych dla mieszkanców domu;

7)strukture zatrudnienia i zakres swiadczonych uslug przez poszczególne gru- py personelu.

3b. Do wniosku o zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spolecznej nalezy do-

laczyc:

1)kopie dokumentu potwierdzajacego tytul prawny do nieruchomosci, na któ- rej jest usytuowany dom;

2)dokumenty potwierdzajace spelnienie wymagan okreslonych odrebnymi przepisami;

3)regulamin organizacyjny domu pomocy spolecznej lub jego projekt;

4)w przypadku podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 2–4:

a)dokumenty potwierdzajace status prawny podmiotu, w przypadku gdy nie podlega wpisowi do rejestru przedsiebiorców lub zgloszeniu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Dzialalnosci Gospodarczej,

b)informacje o sposobie finansowania domu,

c)zaswiadczenie, ze osoba, która bedzie kierowala domem jest zdolna ze wzgledu na stan zdrowia do kierowania domem,

d)zaswiadczenie albo oswiadczenie o niezaleganiu z platnosciami wobec urzedu skarbowego i skladkami do Zakladu Ubezpieczen Spolecznych oraz

e)zaswiadczenie albo oswiadczenie o niekaralnosci za przestepstwo po- pelnione umyslnie osoby, która bedzie kierowala domem.

3c. Oswiadczenia, o których mowa w ust. 3b pkt 4 lit. d i e, sklada sie pod rygorem odpowiedzialnosci karnej za skladanie falszywych zeznan. Skladajacy oswiad- czenie jest obowiazany do zawarcia w nim klauzuli nastepujacej tresci: „Jestem

swiadomy odpowiedzialnosci karnej za zlozenie falszywego oswiadczenia.”. Klauzula ta zastepuje pouczenie organu o odpowiedzialnosci karnej za skladanie falszywych zeznan.

4.Zezwolenie wydaje sie po przeprowadzeniu wizytacji obiektu, w którym usytu- owany jest dom pomocy spolecznej.

5.Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spolecznej wydaje sie na czas nieo- kreslony.

6.Wojewoda prowadzi rejestr domów pomocy spolecznej. Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, oglasza rejestr domów pomocy spolecznej w wojewódzkim dzienniku urzedowym.

7.Bez zgody wojewody wlasciwe organy samorzadu województwa, powiatu i mia- sta na prawach powiatu nie moga zmienic przeznaczenia oraz typu domu pomo- cy spolecznej i osrodka wsparcia.

8.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia:

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 32/71

1)sposób funkcjonowania okreslonych typów domów pomocy spolecznej i ob- owiazujacy standard podstawowych uslug swiadczonych przez domy pomo- cy spolecznej,

2)wzór wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy spo-

lecznej,

3)tryb kierowania i przyjmowania osób ubiegajacych sie o przyjecie do domu pomocy spolecznej

– uwzgledniajac indywidualne potrzeby i mozliwosci psychofizyczne miesz- kanców domów oraz osób kierowanych do domów pomocy spolecznej.

Art. 57a.

1.Jezeli podmiot, któremu wydano zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spo-

lecznej:

1)przestal spelniac warunki okreslone w niniejszej ustawie,

2)przestal spelniac standardy, o których mowa w art. 55 ust. 1 i 2,

3)nie przedstawi na zadanie wojewody w wyznaczonym terminie aktualnych dokumentów, oswiadczen lub informacji, o których mowa w art. 57 ust. 3b

– wojewoda wyznacza dodatkowy termin na spelnienie warunków lub standar- dów albo na dostarczenie wymaganych dokumentów, oswiadczen lub informa- cji.

2.Po bezskutecznym uplywie terminu, o którym mowa w ust. 1, wojewoda cofa zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spolecznej.

3.W przypadku cofniecia zezwolenia, wojewoda wykresla dom z rejestru domów pomocy spolecznej.

Art. 58.

1.Wydatki zwiazane z zapewnieniem calodobowej opieki mieszkancom oraz za- spokajaniem ich niezbednych potrzeb bytowych i spolecznych w calosci pokry- wa dom pomocy spolecznej.

2.Dom pomocy spolecznej umozliwia i organizuje mieszkancom pomoc w korzy- staniu ze swiadczen zdrowotnych przyslugujacych im na podstawie odrebnych przepisów.

3.Dom pomocy spolecznej pokrywa oplaty ryczaltowe i czesciowa odplatnosc do

wysokosci limitu ceny, przewidziane w przepisach o powszechnym ubezpiecze- niu w Narodowym Funduszu Zdrowia18).

4.Dom pomocy spolecznej moze pokryc wydatki ponoszone na niezbedne uslugi

pielegnacyjne w zakresie wykraczajacym poza uprawnienia wynikajace z prze- pisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia19).

18)Obecnie: przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finanso- wanych ze srodków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), która weszla w zycie z dniem 1 pazdziernika 2004 r., stosownie do art. 229 pkt 2 lit. a tej ustawy.

19)Obecnie: przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finanso- wanych ze srodków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), która weszla w zycie z dniem 1 pazdziernika 2004 r., stosownie do art. 229 pkt 2 lit. a tej ustawy.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 33/71

Art. 59.

1.Decyzje o skierowaniu do domu pomocy spolecznej i decyzje ustalajaca oplate za pobyt w domu pomocy spolecznej wydaje organ gminy wlasciwej dla tej oso- by w dniu jej kierowania do domu pomocy spolecznej.

2.Decyzje o umieszczeniu w domu pomocy spolecznej wydaje organ gminy pro- wadzacej dom pomocy spolecznej lub starosta powiatu prowadzacego dom po- mocy spolecznej. W przypadku regionalnych domów pomocy spolecznej decy- zje wydaje marszalek województwa, z zastrzezeniem ust. 5.

3.W razie niemoznosci umieszczenia w domu pomocy spolecznej z powodu braku wolnych miejsc, powiadamia sie osobe o wpisaniu na liste oczekujacych oraz o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy spo-

lecznej.

4.Przepisy ust. 1–3 stosuje sie do domów pomocy spolecznej prowadzonych na zlecenie organów jednostek samorzadu terytorialnego.

5.W przypadku regionalnego domu pomocy spolecznej finansowanego z docho- dów wlasnych samorzadu województwa decyzje o skierowaniu wydaje organ gminy, a decyzje o umieszczeniu i oplacie za pobyt wydaje marszalek woje- wództwa na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, przy czym art. 64 stosuje sie odpowiednio.

Art. 60.

1.Pobyt w domu pomocy spolecznej jest odplatny do wysokosci sredniego mie- siecznego kosztu utrzymania.

2.Sredni miesieczny koszt utrzymania mieszkanca:

1)w domu pomocy spolecznej o zasiegu gminnym – ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i oglasza w wojewódzkim dzienniku urzedowym, nie pózniej niz do dnia 31 marca kazdego roku;

2)w domu pomocy spolecznej o zasiegu powiatowym – ustala starosta i ogla- sza w wojewódzkim dzienniku urzedowym, nie pózniej niz do dnia 31 mar- ca kazdego roku;

3)w regionalnym domu pomocy spolecznej – ustala marszalek województwa i oglasza w wojewódzkim dzienniku urzedowym, nie pózniej niz do dnia 31 marca kazdego roku.

3.Ogloszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawe do ustalenia odplatnosci za pobyt w domu pomocy spolecznej od nastepnego miesiaca przypadajacego po miesiacu, w którym zostalo opublikowane. Do tego czasu odplatnosc za pobyt w domu pomocy spolecznej ustala sie na podstawie ogloszenia z roku poprzednie- go.

4.W domu pomocy spolecznej, który rozpoczal dzialalnosc, sredni miesieczny koszt utrzymania mieszkanca ustala sie w wysokosci sredniej wojewódzkiej kwoty sredniego kosztu utrzymania w domach pomocy spolecznej danego typu.

5.W celu ustalenia sredniego miesiecznego kosztu utrzymania w domu pomocy spolecznej, który nie byl prowadzony przez caly rok kalendarzowy, kwote kosz- tów dzialalnosci domu wynikajaca z utrzymania mieszkanców z roku poprzed- niego dzieli sie przez liczbe miesiecy w roku przypadajacych po miesiacu wyda- nia zezwolenia na prowadzenie domu.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 34/71

Art. 61.

1.Obowiazani do wnoszenia oplaty za pobyt w domu pomocy spolecznej sa w ko- lejnosci:

1)mieszkaniec domu, a w przypadku osób maloletnich przedstawiciel ustawo- wy z dochodów dziecka,

2)malzonek, zstepni przed wstepnymi,

3)gmina, z której osoba zostala skierowana do domu pomocy spolecznej

–przy czym osoby i gmina okreslone w pkt 2 i 3 nie maja obowiazku wnosze- nia oplat, jezeli mieszkaniec domu ponosi pelna odplatnosc.

2.Oplate za pobyt w domu pomocy spolecznej wnosza:

1)mieszkaniec domu, nie wiecej jednak niz 70% swojego dochodu, a w przy- padku osób maloletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie wiecej niz 70% tego dochodu;

2)malzonek, zstepni przed wstepnymi – zgodnie z umowa zawarta w trybie art. 103 ust. 2:

a)w przypadku osoby samotnie gospodarujacej, jezeli dochód jest wyzszy niz 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej, jed- nak kwota dochodu pozostajaca po wniesieniu oplaty nie moze byc niz- sza niz 300% tego kryterium,

b)w przypadku osoby w rodzinie, jezeli posiadany dochód na osobe jest wyzszy niz 300% kryterium dochodowego na osobe w rodzinie, z tym ze kwota dochodu pozostajaca po wniesieniu oplaty nie moze byc niz- sza niz 300% kryterium dochodowego na osobe w rodzinie;

3)gmina, z której osoba zostala skierowana do domu pomocy spolecznej – w wysokosci róznicy miedzy srednim kosztem utrzymania w domu pomocy spolecznej a oplatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

2a. Oplate za pobyt w domu pomocy spolecznej moga wnosic osoby niewymienione w ust. 2.

2b. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, gmina wnosi oplate w wysokosci róz- nicy miedzy srednim kosztem utrzymania w domu pomocy spolecznej a oplata- mi wnoszonymi przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a.

2c. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, art. 103 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

3.W przypadku niewywiazywania sie osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 2a, z obowiazku oplaty za pobyt w domu pomocy spolecznej oplaty te zastepczo wnosi gmina, z której osoba zostala skierowana do domu pomocy spolecznej. Gminie przysluguje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydat- ków.

4.Dochód mieszkanca domu podejmujacego prace ze wskazan terapeutyczno-reha- bilitacyjnych lub uczestniczacego w warsztatach terapii zajeciowej, stanowiacy podstawe naliczania oplaty, zmniejsza sie o 50% kwoty otrzymywanej z tytulu wynagrodzenia za te prace lub o kwote odpowiadajaca wysokosci kieszonkowe- go wyplacanego z tytulu uczestnictwa w tych warsztatach.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 35/71

Art. 62.

1.Mieszkaniec domu wnosi oplate do kasy domu lub na jego rachunek bankowy. Za jego zgoda oplata moze byc potracana:

1)z emerytury lub renty mieszkanca domu – przez wlasciwy organ emerytal- no-rentowy, zgodnie z odrebnymi przepisami;

2)z zasilku stalego mieszkanca domu – przez osrodek pomocy spolecznej do- konujacy wyplaty swiadczenia; oplate za pobyt osrodek pomocy spolecznej przekazuje na rachunek bankowy domu pomocy spolecznej.

2.Osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2a, wnosza oplate ustalona zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 i ust. 2c do kasy lub na rachunek bankowy gminy, z której mieszkaniec domu zostal skierowany; oplate te gmina wraz z oplata, o której mowa w art. 61 ust. 2 pkt 3, przekazuje na rachunek bankowy wlasciwego domu pomocy spolecznej.

3.Oplaty, o których mowa w ust. 2, przeznacza sie na utrzymanie domu pomocy spolecznej.

Art. 63.

1.Mieszkaniec domu, a takze inna osoba obowiazana do wnoszenia oplat za pobyt w domu pomocy spolecznej, jezeli mieszkaniec domu przebywa u tej osoby, nie ponosza oplat za okres nieobecnosci mieszkanca domu nieprzekraczajacej 21 dni w roku kalendarzowym.

2.Za maloletniego mieszkanca domu nie wnosi sie oplaty z jego dochodu i docho- du osób obowiazanych do wnoszenia oplaty w okresie jego nieobecnosci nie- przekraczajacej 70 dni w roku kalendarzowym, jezeli w tym czasie przebywa w domu rodzinnym.

Art. 64.

Osoby wnoszace oplate za pobyt w domu pomocy spolecznej mozna zwolnic, na ich wniosek, czesciowo lub calkowicie z tej oplaty, w szczególnosci jezeli:

1)wnosza oplate za pobyt innych czlonków rodziny w domu pomocy spolecz- nej, osrodku wsparcia lub innej placówce;

2)wystepuja uzasadnione okolicznosci, zwlaszcza dlugotrwala choroba, bezro- bocie, niepelnosprawnosc, smierc czlonka rodziny, straty materialne powsta-

le w wyniku kleski zywiolowej lub innych zdarzen losowych;

3)malzonkowie, zstepni, wstepni utrzymuja sie z jednego swiadczenia lub wy- nagrodzenia;

4)osoba obowiazana do wnoszenia oplaty jest w ciazy lub samotnie wychowu- je dziecko.

Art. 65.

1.Do domów pomocy spolecznej prowadzonych przez podmioty niepubliczne, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2–4, jezeli nie sa one prowadzone na zlecenie organu jednostki samorzadu terytorialnego, nie stosuje sie art. 59–64.

2.W przypadku braku miejsc w domu pomocy spolecznej o zasiegu gminnym lub powiatowym gmina moze kierowac osoby tego wymagajace do domu pomocy spolecznej, który nie jest prowadzony na zlecenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub starosty. W takim przypadku stosuje sie odpowiednio art. 61–64, z

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 36/71

tym ze wysokosc oplaty za pobyt w takim domu okresla umowa zawarta przez gmine z podmiotem prowadzacym dom.

Art. 66.

Rada gminy moze okreslic, w drodze uchwaly, dla osób, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a, korzystniejsze warunki ustalania oplat za pobyt w domu pomocy spolecznej o zasiegu gminnym, czesciowego lub calkowitego zwolnienia z tych oplat, zwrotu naleznosci za okres nieobecnosci osoby w domu.

Rozdzial 3

Dzialalnosc gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku

Art. 67.

1.Dzialalnosc gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniajacej calo- dobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku moze byc prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody.

2.Wojewoda wydaje zezwolenie, jezeli podmiot o nie wystepujacy:

1)spelnia warunki okreslone w niniejszej ustawie;

2)spelnia standardy, o których mowa w art. 68;

3)przedstawi:

a)wniosek o zezwolenie,

b)dokumenty potwierdzajace tytul prawny do nieruchomosci, na której jest usytuowany dom,

c)zaswiadczenie wlasciwego organu potwierdzajace mozliwosc uzytko- wania obiektu okreslonego w kategorii XI zalacznika do ustawy z dnia

7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z pózn. zm.20)),

d)koncepcje prowadzenia placówki,

e)informacje o sposobie finansowania placówki i niezaleganiu z platno-

sciami wobec urzedu skarbowego i skladkami do Zakladu Ubezpieczen Spolecznych,

f)informacje z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralnosci osoby, która bedzie kierowala placówka, i zaswiadczenie, ze ze wzgledu na stan zdrowia jest ona zdolna do prowadzenia placówki.

3.Wojewoda prowadzi rejestr placówek, o których mowa w ust. 1. Rejestr jest jawny.

4.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, tryb postepowania w sprawach dotyczacych wydawania i cofania zezwolen na prowadzenie dzialalnosci gospodarczej w zakresie prowadzenia placówki zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, prze-

20)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665, Nr 127, poz. 880, Nr 191, poz. 1373 i Nr 247, poz. 1844, z 2008 r. Nr 145, poz. 914, Nr 199, poz. 1227, Nr 206, poz. 1287, Nr 210, poz. 1321 i Nr 227, poz. 1505, oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 31, poz. 206, Nr 160, poz. 1267 i Nr 161, poz. 1279.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 37/71

wlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku i wzór wniosku o zezwolenie, uwzgledniajac koniecznosc zapewnienia wlasciwej opieki osobom przebywaja- cym w takich placówkach.

Art. 68.

1.Opieka w placówce zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnospraw- nym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku polega na swiadczeniu przez cala dobe uslug:

1)opiekunczych zapewniajacych:

a)udzielanie pomocy w podstawowych czynnosciach zyciowych,

b)pielegnacje, w tym pielegnacje w czasie choroby,

c)opieke higieniczna,

d)niezbedna pomoc w zalatwianiu spraw osobistych,

e)kontakty z otoczeniem;

2)bytowych zapewniajacych:

a)miejsce pobytu,

b)wyzywienie,

c)utrzymanie czystosci.

2.Sposób swiadczenia uslug powinien uwzgledniac stan zdrowia, sprawnosc fi- zyczna i intelektualna oraz indywidualne potrzeby i mozliwosci osoby przeby- wajacej w placówce, a takze prawa czlowieka, w tym w szczególnosci prawo do godnosci, wolnosci, intymnosci i poczucia bezpieczenstwa.

3.Uslugi opiekuncze powinny zapewniac:

1)pomoc w czynnosciach zycia codziennego, w miare potrzeby pomoc w ubie- raniu sie, jedzeniu, myciu i kapaniu;

2)organizacje czasu wolnego;

3)pomoc w zakupie odziezy i obuwia;

4)pielegnacje w chorobie oraz pomoc w korzystaniu ze swiadczen zdrowot- nych.

4.Miejsce pobytu powinno spelniac nastepujace warunki:

1)budynek i jego otoczenie – bez barier architektonicznych;

2)w budynkach wielokondygnacyjnych bez wind – pokoje mieszkalne usytu- owane na parterze;

3)pokoje mieszkalne – nie wiecej niz trzyosobowe, z tym ze:

a)pokój jednoosobowy – nie mniejszy niz 9 m2,

b)pokój dwu- i trzyosobowy – o powierzchni nie mniejszej niz po 6 m2 na osobe,

c)pokoje mieszkalne – wyposazone w lózko lub tapczan, szafe, stól, krze- sla i szafke nocna dla kazdej osoby,

d)pokój mieszkalny uznaje sie za spelniajacy wymagana norme, o której mowa w lit. a i b, jesli odstepstwo od wymaganej powierzchni nie jest wieksze niz 5%.

4a. Jezeli pokój zajmuja wylacznie osoby lezace moze byc on czteroosobowy, a jego powierzchnia nie moze byc mniejsza niz 6m2 na osobe. Pokój uznaje sie za spel- niajacy wymagana norme jesli odstepstwo od wymaganej powierzchni nie jest wieksze niz 5%.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 38/71

5.Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna posiadac:

1)pokój dziennego pobytu sluzacy jako jadalnia;

2)pomieszczenie pomocnicze do prania i suszenia;

3)jedna lazienke dla nie wiecej niz pieciu osób i jedna toalete dla nie wiecej niz czterech osób, wyposazone w uchwyty ulatwiajace osobom mniej sprawnym korzystanie z tych pomieszczen, z tym ze jesli liczba osób leza- cych przekracza 50% ogólnej liczby mieszkanców, dopuszcza sie zmniej- szenie liczby tych pomieszczen o 25%.

5a. Placówki mieszczace sie w budynkach wpisanych do rejestru zabytków sa obo- wiazane spelnic warunki, o których mowa w ust. 4 i 5, w zakresie, w jakim nie narusza to przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opie- ce nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z pózn. zm.21)).

6.Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna zapewnic:

1)co najmniej 3 posilki dziennie, w tym posilki dietetyczne, zgodnie ze wska- zaniem lekarza;

2)przerwe miedzy posilkami nie krótsza niz 4 godziny, przy czym ostatni posi-

lek nie powinien byc podawany wczesniej niz o godzinie 18;

3)dostep do drobnych posilków i napojów miedzy posilkami;

4)mozliwosc spozywania posilków w pokoju mieszkalnym, w razie potrzeby karmienie;

5)srodki higieny osobistej, srodki czystosci, przybory toaletowe i inne przed- mioty niezbedne do higieny osobistej;

6)sprzatanie pomieszczen, w miare potrzeby, nie rzadziej niz raz dziennie.

Art. 68a.

Podmiot prowadzacy placówke zapewniajaca calodobowa opieke osobom niepelno- sprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku jest obowiazany:

1)prowadzic szczególowa dokumentacje osób przebywajacych w placówce, zawierajaca:

a)umowe o swiadczenie uslug w placówce,

b)dane identyfikacyjne osób przebywajacych w placówce, takie jak: imie

inazwisko, miejsce zamieszkania, numer PESEL lub numer dokumentu potwierdzajacego tozsamosc osoby w przypadku braku numeru PESEL,

c)imie i nazwisko opiekuna prawnego lub kuratora osoby przebywajacej

wplacówce, jezeli zostal ustanowiony,

d)informacje dotyczace stanu zdrowia osoby przebywajacej w placówce,

wszczególnosci:

–informacje o wydanych orzeczeniach,

–zalecenia lekarskie,

–ewidencje przypadków korzystania ze swiadczen zdrowotnych na terenie placówki, ze wskazaniem daty i zakresu tych swiadczen oraz danych swiadczeniodawcy udzielajacego swiadczen zdro- wotnych,

21)Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 238, poz.

2390, z 2006 r. Nr 50, poz. 362 i Nr 126, poz. 875, z 2007 r. Nr 192, poz. 1394 oraz z 2009 r. Nr 31, poz. 206 i Nr 97, poz. 804.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 39/71

–ewidencje przypadków stosowania na terenie placówki przymusu bezposredniego, ze wskazaniem daty i zakresu tego srodka,

e)dane kontaktowe, takie jak: adres zamieszkania i numer telefonu naj- blizszej rodziny, opiekuna prawnego lub innych osób wskazanych przez osobe przebywajaca w placówce;

2)umiescic w widocznym miejscu na budynku, w którym prowadzi placówke, tablice informacyjna zawierajaca informacje o rodzaju posiadanego zezwo- lenia oraz numer wpisu do rejestru placówek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w pode- szlym wieku;

3)umiescic na tablicy ogloszen znajdujacej sie w widocznym miejscu w bu- dynku, w którym prowadzi placówke, informacje dotyczace:

a)zakresu dzialalnosci prowadzonej w placówce,

b)podmiotu prowadzacego placówke, w tym informacje o siedzibie lub miejscu zamieszkania podmiotu.

Art. 69.

1.W przypadku prowadzenia przez podmioty, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2, w ramach dzialalnosci statutowej, placówek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w pode- szlym wieku, stosuje sie art. 67 ust. 1–3, art. 68 i art. 68a.

2.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, tryb postepowania w sprawach dotyczacych wydawania i cofania zezwolen na prowadzenie placówki zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku i wzór wniosku o zezwolenie, uwzgledniajac koniecznosc zapewnienia wlasciwej opie- ki osobom przebywajacym w takich placówkach.

Rozdzial 4

Pomoc dla osób usamodzielnianych

Art. 70–87a. (uchylone).

Art. 88.

1.Osoba pelnoletnia opuszczajaca dom pomocy spolecznej dla dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy oraz schronisko dla nieletnich, zaklad poprawczy, specjalny osrodek szkolno-wychowawczy, specjalny osrodek wychowawczy, mlodziezowy osro- dek socjoterapii zapewniajacy calodobowa opieke i mlodziezowy osrodek wy- chowawczy, zwana dalej „osoba usamodzielniana”, zostaje objeta pomoca maja- ca na celu jej zyciowe usamodzielnienie i integracje ze srodowiskiem przez pra- ce socjalna, a takze pomoca:

1)pieniezna na usamodzielnienie;

2)pieniezna na kontynuowanie nauki;

3)w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszka- niu chronionym;

4)w uzyskaniu zatrudnienia;

5)na zagospodarowanie – w formie rzeczowej.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 40/71

2.Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysluguje osobie usamodzielnianej, w przy- padku gdy skierowanie na pobyt calodobowy do domu pomocy spolecznej, spe- cjalnego osrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego osrodka wychowaw- czego albo mlodziezowego osrodka socjoterapii zapewniajacego calodobowa opieke nastapilo na podstawie orzeczenia sadu.

3.Pomoc pieniezna na usamodzielnienie i pomoc pieniezna na kontynuowanie na- uki przysluguje osobie, która przebywala w domu pomocy spolecznej, schroni- sku dla nieletnich, zakladzie poprawczym, specjalnym osrodku szkolno-wycho- wawczym, specjalnym osrodku wychowawczym, mlodziezowym osrodku socjo- terapii zapewniajacym calodobowa opieke albo mlodziezowym osrodku wy- chowawczym co najmniej rok.

4.Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysluguje osobie usamodzielnianej opuszcza- jacej dom pomocy spolecznej, specjalny osrodek szkolno-wychowawczy albo specjalny osrodek wychowawczy, w przypadku gdy osoba ta jest zdolna do sa- modzielnej egzystencji.

5.Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysluguje osobie opuszczajacej dom dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, jezeli bezposrednio przed przyjeciem do takiego domu przebywala co najmniej rok w rodzinie zastepczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekunczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekunczo-terapeutycznej, w domu pomocy spolecznej, w schronisku dla nie- letnich, w zakladzie poprawczym, w specjalnym osrodku szkolno-wychowaw- czym, w specjalnym osrodku wychowawczym, w mlodziezowym osrodku socjo- terapii zapewniajacym calodobowa opieke albo w mlodziezowym osrodku wy- chowawczym.

6.Warunkiem uzyskania pomocy, o której mowa w ust. 1, jest zobowiazanie sie osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnie- nia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

7.W realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia osobe usamodzielniana wspiera opiekun usamodzielnienia, którym moze byc pracownik socjalny powia- towego centrum pomocy rodzinie, wychowawca, psycholog lub pracownik so- cjalny domu pomocy spolecznej, schroniska dla nieletnich, zakladu poprawcze- go, specjalnego osrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego osrodka wy- chowawczego, mlodziezowego osrodka socjoterapii zapewniajacego calodobo- wa opieke, mlodziezowego osrodka wychowawczego, albo inna osoba wskazana przez osobe usamodzielniana.

Art. 89.

1.Wysokosc pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki i pomocy pienieznej na usamodzielnienie oraz wartosc pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczo- wej ustala sie od kwoty 1647 zl, zwanej dalej „podstawa”.

2.Pomoc pieniezna na kontynuowanie nauki w wysokosci 30% podstawy mie- siecznie przysluguje osobie usamodzielnianej kontynuujacej nauke w gimna- zjum, szkole ponadpodstawowej, szkole ponadgimnazjalnej lub w szkole wyz- szej.

3.Pomoc, o której mowa w ust. 2, przyznaje sie na czas nauki, do czasu jej ukon- czenia, nie dluzej jednak niz do ukonczenia przez osobe usamodzielniana 25 lat.

4.(uchylony).

5.Pomoc pieniezna na usamodzielnienie i pomoc pieniezna na kontynuowanie na- uki przysluguje osobie usamodzielnianej:

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 41/71

1)samotnie gospodarujacej, której dochód nie przekracza 200% kwoty kryte- rium dochodowego na osobe samotnie gospodarujaca;

2)w rodzinie, w której dochód na osobe nie przekracza 200% kwoty kryterium dochodowego na osobe w rodzinie.

6.W przypadku gdy osoba usamodzielniana kontynuuje nauke, pomoc pieniezna na usamodzielnienie wyplaca sie po ukonczeniu nauki. W uzasadnionych przypad- kach starosta moze wyplacic pomoc pieniezna na usamodzielnienie w trakcie trwania nauki.

7.Przyznania pomocy pienieznej na usamodzielnienie i pomocy pienieznej na kon- tynuowanie nauki mozna odmówic w przypadku, gdy:

1)istnieje uzasadnione przypuszczenie, ze pomoc pieniezna zostanie wykorzy- stana niezgodnie z celem, na jaki zostala przyznana;

2)osoba usamodzielniana przed osiagnieciem pelnoletnosci opuscila samowol- nie dom pomocy spolecznej dla dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych inte- lektualnie, dom dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy lub schro- nisko dla nieletnich, zaklad poprawczy, specjalny osrodek szkolno-wycho- wawczy, specjalny osrodek wychowawczy, mlodziezowy osrodek socjote- rapii zapewniajacy calodobowa opieke lub mlodziezowy osrodek wycho- wawczy;

3)osoba usamodzielniana porzuci nauke umozliwiajaca jej przygotowanie za- wodowe i nie podejmie zatrudnienia;

4)osoba usamodzielniana porzuci prace i uchyla sie od podjecia proponowane- go jej zatrudnienia;

5)osoba usamodzielniana zostala skazana prawomocnym wyrokiem za popel- nienie przestepstwa z winy umyslnej.

8.Pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki zaprzestaje sie udzielac w przypad- ku, gdy osoba usamodzielniana:

1)kontynuuje nauke w szkole ponadgimnazjalnej, szkole ponadpodstawowej lub szkole wyzszej, która zapewnia nieodplatna nauke i nieodplatne pelne utrzymanie lub

2)bez uzasadnionych powodów zmienila trzykrotnie na tym samym poziomie ksztalcenia szkole lub szkole wyzsza, o których mowa w pkt 1.

9.Pomoc pieniezna na usamodzielnienie i pomoc pieniezna na kontynuowanie na- uki mozna zawiesic w przypadku, gdy:

1)wystapily szczególne okolicznosci zwiazane z tokiem nauki, stanem zdrowia lub zdarzeniem losowym dotyczacym osoby usamodzielnianej;

2)nastapila przerwa w kontynuowaniu nauki przez osobe usamodzielniana w okresie miedzy ukonczeniem przez nia szkoly nizszego stopnia a rozpocze- ciem nauki w szkole wyzszego stopnia;

3)stwierdzi sie marnotrawienie przyznanej pomocy;

4)osoba usamodzielniana nie realizuje programu usamodzielnienia.

10.Pomoc pieniezna na usamodzielnienie i pomoc pieniezna na kontynuowanie na- uki zawiesza sie, w przypadku gdy przeciwko osobie usamodzielnianej wszczeto postepowanie karne o przestepstwo scigane z oskarzenia publicznego, do czasu prawomocnego zakonczenia postepowania.

11.Jezeli po uplywie okresu zawieszenia pomocy pienieznej na usamodzielnienie i pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki przyczyny jej zawieszenia nie usta- pily, nastepuje odmowa udzielenia pomocy.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 42/71

Art. 90.

1.Pomocy pienieznej na usamodzielnienie i pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki udziela starosta powiatu wlasciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania dziecka przed skierowaniem do placówki, o której mowa w art. 88 ust. 1.

2.Pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, w uzyskaniu zatrudnienia oraz na zagospodarowanie w formie rzeczowej udziela starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce osiedlenia sie osoby usamodzielnianej.

3.Osoba usamodzielniana zamieszkujaca w mieszkaniu chronionym jest obowia- zana do ponoszenia czesciowych kosztów utrzymania tego mieszkania propor- cjonalnie do swoich dochodów. W uzasadnionych przypadkach starosta moze ja zwolnic z ponoszenia oplat.

4.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego w porozumieniu z Mi- nistrem Sprawiedliwosci okresli, w drodze rozporzadzenia:

1)warunki i tryb przyznawania pomocy pienieznej na usamodzielnienie i po- mocy pienieznej na kontynuowanie nauki, wysokosc tej pomocy oraz war- tosc i skladniki pomocy na zagospodarowanie;

2)sposób przygotowania i realizacji indywidualnego programu usamodzielnie- nia oraz zadania opiekuna usamodzielnienia, biorac pod uwage koniecznosc indywidualnej pracy z osoba usamodzielniana;

3)tryb zawieszania pomocy na usamodzielnienie i pomocy pienieznej na kon- tynuowanie nauki.

Art. 90a.

1.Rada powiatu moze, w drodze uchwaly, podwyzszyc wysokosc kwot pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie oraz wartosc pomocy na zagospodarowanie.

2.Podwyzszenie wysokosci pomocy, o której mowa w ust. 1, moze byc zróznico- wane i uzaleznione od spelnienia dodatkowych warunków okreslonych w uchwale rady powiatu.

Rozdzial 5

Integracja cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca

Art. 91.

1.Cudzoziemcowi, który uzyskal w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca, zwanemu dalej w niniejszym rozdziale „cudzoziemcem”, udziela sie pomocy majacej na celu wspieranie procesu jego integracji, zwanej dalej „pomoca dla cudzoziemca”.

2.Pomocy dla cudzoziemca udziela starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce za- mieszkania cudzoziemca.

3.Pomocy dla cudzoziemca udziela sie na wniosek cudzoziemca zlozony do staro- sty, za posrednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie, w terminie 60 dni od dnia uzyskania przez niego w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodzcy lub ochrony uzupelniajacej.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 43/71

4.Wniosek obejmuje maloletnie dzieci cudzoziemca oraz jego malzonka, jezeli uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniaja- ca.

5.Wniosek powinien zawierac:

1)pisemna deklaracje o zamiarze zamieszkania na terenie okreslonego woje- wództwa;

2)pisemne oswiadczenie, ze z podobnym wnioskiem cudzoziemiec nie zwrócil sie na terenie innego województwa;

3)pisemne oswiadczenie o gotowosci przystapienia do uzgodnionego progra- mu integracji.

6.W przypadku cudzoziemca, który uzyskal w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodzcy, do wniosku nalezy dolaczyc kopie:

1)decyzji o nadaniu statusu uchodzcy;

2)dokumentu podrózy przewidzianego w Konwencji Genewskiej;

3)karty pobytu wydanej w zwiazku z nadaniem statusu uchodzcy.

7.W przypadku cudzoziemca, który uzyskal w Rzeczypospolitej Polskiej ochrone uzupelniajaca, do wniosku nalezy dolaczyc kopie:

1)decyzji o odmowie nadania statusu uchodzcy, w której udzielono cudzo- ziemcowi ochrony uzupelniajacej;

2)karty pobytu wydanej w zwiazku z udzieleniem ochrony uzupelniajacej.

8.Cudzoziemiec dolacza do wniosku takze inne dokumenty bedace w jego posia- daniu, które moga pomóc w opracowaniu programu integracji.

9.Pomoc dla cudzoziemca przysluguje poczawszy od miesiaca kalendarzowego, w którym cudzoziemiec zlozyl wniosek.

10.Pomoc dla cudzoziemca przebywajacego w osrodku dla cudzoziemców ubiega- jacych sie o nadanie statusu uchodzcy przysluguje poczawszy od miesiaca ka- lendarzowego, w którym cudzoziemiec opuscil osrodek.

11.Pomoc dla cudzoziemca nie przysluguje cudzoziemcowi bedacemu malzonkiem obywatela polskiego.

Art. 91a.

1.Pomoc maloletniemu cudzoziemcowi przebywajacemu na terytorium Rzeczypo- spolitej Polskiej bez przedstawiciela ustawowego, który uzyskal w Rzeczypo- spolitej Polskiej status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca, zapewnia starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce pobytu maloletniego.

2.Dyrektor placówki opiekunczo-wychowawczej lub regionalnej placówki opie- kunczo-terapeutycznej, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i sys- temie pieczy zastepczej, zawiadamia wlasciwy sad opiekunczy o udzielaniu po- mocy maloletniemu cudzoziemcowi, o którym mowa w ust. 1.

Art. 92.

1.Pomocy dla cudzoziemca udziela sie w okresie nie dluzszym niz 12 miesiecy i obejmuje ona:

1)swiadczenia pieniezne w wysokosci od 446 zl do 1 175 zl miesiecznie na osobe przeznaczone na:

a)utrzymanie, w szczególnosci na pokrycie wydatków na zywnosc, odziez, obuwie, srodki higieny osobistej oraz oplaty mieszkaniowe,

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 44/71

b)pokrycie wydatków zwiazanych z nauka jezyka polskiego;

2)oplacanie skladki na ubezpieczenie zdrowotne okreslonej w ustawie z dnia

27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze srodków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z pózn. zm.22));

3)prace socjalna;

4)poradnictwo specjalistyczne, w tym poradnictwo prawne, psychologiczne i rodzinne;

5)udzielanie informacji oraz wsparcia w kontaktach z innymi instytucjami, w szczególnosci z instytucjami rynku pracy, ze srodowiskiem lokalnym oraz organizacjami pozarzadowymi;

6)inne dzialania wspierajace proces integracji cudzoziemca.

2.Minister wlasciwy do spraw oswiaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego, okresli, w drodze rozporza- dzenia, ramowe programy kursów nauki jezyka polskiego dla cudzoziemców, uwzgledniajac róznice kulturowe miedzy róznymi grupami cudzoziemców.

3.Wydatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, moga byc pokrywane w uzgodnieniu z cudzoziemcem bezposrednio przez powiatowe centrum pomocy rodzinie.

Art. 93.

1.Pomoc dla cudzoziemca jest realizowana w ramach indywidualnego programu integracji, uzgodnionego miedzy powiatowym centrum pomocy rodzinie a cu- dzoziemcem, okreslajacego wysokosc, zakres i formy pomocy, w zaleznosci od indywidualnej sytuacji zyciowej cudzoziemca i jego rodziny, oraz zobowiazania:

1)powiatowego centrum pomocy rodzinie do:

a)udzielania cudzoziemcowi informacji dotyczacej pomocy okreslonej w programie oraz warunkach jej wstrzymania lub odmowy udzielenia,

b)wspóldzialania z cudzoziemcem oraz wspierania go w kontaktach ze

srodowiskiem lokalnym, w tym w nawiazaniu kontaktu z wlasciwym dla miejsca zamieszkania cudzoziemca osrodkiem pomocy spolecznej,

c)pomocy w uzyskaniu mozliwosci zamieszkania, w tym w miare mozli- wosci w mieszkaniu chronionym,

d)prowadzenia z cudzoziemcem pracy socjalnej,

e)innych uzgodnionych z cudzoziemcem dzialan wynikajacych z indywi- dualnej sytuacji zyciowej cudzoziemca,

f)wskazania pracownika, zwanego dalej „realizatorem programu", uzgad- niajacego z cudzoziemcem program oraz wspierajacego cudzoziemca w okresie realizacji tego programu;

2)cudzoziemca do:

a)zameldowania sie w miejscu zamieszkania,

b)zarejestrowania sie w powiatowym urzedzie pracy w terminie ustalo- nym w programie oraz aktywnego poszukiwania pracy,

c)obowiazkowego uczestnictwa w kursach jezyka polskiego, w przypadku gdy zachodzi taka potrzeba,

22)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 216, poz.

1367, Nr 225, poz. 1486, Nr 227, poz. 1505, Nr 234, poz. 1570 i Nr 237, poz. 1654 oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 22, poz. 120, Nr 26, poz. 157, Nr 38, poz. 299, Nr 92, poz. 753, Nr 97, poz. 800, Nr 98, poz. 817, Nr 111, poz. 918, Nr 118, poz. 989, Nr 157, poz. 1241 i Nr 161, poz. 1278.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 45/71

d)wspóldzialania oraz kontaktowania sie z realizatorem programu w usta- lonych terminach, nie rzadziej jednak niz 2 razy w miesiacu,

e)innych uzgodnionych z realizatorem programu dzialan wynikajacych z jego indywidualnej sytuacji zyciowej,

f)przestrzegania zobowiazan przyjetych w programie.

2.Powiatowe centrum pomocy rodzinie przekazuje wojewodzie uzgodniony z cu- dzoziemcem program wraz z przewidywanymi kosztami jego realizacji.

3.Wojewoda po akceptacji przedstawionego programu przekazuje srodki na jego realizacje.

Art. 94.

1.Powiatowe centrum pomocy rodzinie wspóldziala z wlasciwym wojewoda i gmina w sprawie pomocy cudzoziemcowi w uzyskaniu mozliwosci zamieszka- nia, uwzgledniajac w miare mozliwosci wybór miejsca zamieszkania dokonany przez cudzoziemca.

2.Cudzoziemiec zamieszkuje w miejscu wskazanym przez wojewode dzialajacego w tej sprawie w porozumieniu z powiatowym centrum pomocy rodzinie oraz gmina.

3.Rezygnacja przez cudzoziemca ze wskazanego miejsca zamieszkania w grani- cach danego województwa w okresie 12 miesiecy trwania indywidualnego pro- gramu oznacza rezygnacje cudzoziemca z realizacji programu.

4.Zmiane miejsca zamieszkania przez cudzoziemca w okresie 12 miesiecy trwania indywidualnego programu dopuszcza sie w szczególnie uzasadnionych przypad- kach, w szczególnosci:

1)podjecia pracy z mozliwoscia zamieszkania na terenie innego powiatu;

2)uzyskania mieszkania na terenie innego powiatu;

3)laczenia rodzin cudzoziemców, jezeli istnieje mozliwosc wspólnego za- mieszkania;

4)koniecznosci zapewnienia specjalistycznego leczenia, wymagajacego zmia- ny miejsca zamieszkania cudzoziemca lub czlonka jego rodziny.

5.W przypadku zaistnienia okolicznosci, o których mowa w ust. 4, cudzoziemiec jest obowiazany zlozyc w powiatowym centrum pomocy rodzinie realizujacym program oswiadczenie i dokumenty potwierdzajace zaistniala sytuacje.

6.W przypadku zmiany miejsca zamieszkania realizacje programu przejmuje po- wiat wlasciwy ze wzgledu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca.

7.W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania jest zwiazana ze zmiana powiatu w ramach tego samego województwa, starosta wlasciwy ze wzgledu na dotych- czasowe miejsce zamieszkania cudzoziemca zawiadamia o tym staroste wlasci- wego ze wzgledu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca oraz przekazuje realizowany program, a takze informuje o tym wlasciwego wojewode.

8.W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania cudzoziemca jest zwiazana ze zmiana województwa, starosta wlasciwy ze wzgledu na dotychczasowe miejsce zamieszkania cudzoziemca informuje o tym wlasciwych wojewodów.

Art. 95.

1. Pomoc dla cudzoziemca moze zostac wstrzymana w przypadku:

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 46/71

1)uporczywego, zawinionego niewykonywania przez cudzoziemca zobowia- zan przyjetych w programie, w tym nieusprawiedliwionej nieobecnosci na kursach nauki jezyka polskiego – przez okres do 30 dni;

2)wykorzystywania pomocy w sposób niezgodny z celem, na jaki zostala przyznana – przez okres do 30 dni;

3)udzielania przez cudzoziemca nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji zyciowej – do czasu wyjasnienia okolicznosci udzielenia takich informacji;

4)uplywu 30 dni pobytu cudzoziemca w zakladzie opieki zdrowotnej – do cza- su opuszczenia przez niego zakladu;

5)wszczecia przeciwko cudzoziemcowi postepowania karnego – do czasu prawomocnego zakonczenia postepowania.

2.Realizator programu wystepuje do kierownika centrum pomocy o przywrócenie wstrzymanej pomocy niezwlocznie po powzieciu informacji o ustaniu przesla- nek wstrzymujacych pomoc.

3.W przypadku gdy po uplywie okresu wstrzymania pomocy nie ustaly przyczyny, o których mowa w ust. 1, odmawia sie udzielania pomocy.

4.Odmowa udzielania pomocy nastepuje ponadto w przypadku, gdy:

1)cudzoziemiec, wobec którego jest kontynuowana uprzednio wstrzymana pomoc, ponownie dopuszcza sie dzialan, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3;

2)cudzoziemiec zostal skazany prawomocnym wyrokiem sadu za przestepstwo popelnione umyslnie;

3)cudzoziemiec zostal pozbawiony statusu uchodzcy lub cofnieto mu ochrone uzupelniajaca.

5.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia:

1)obowiazki powiatowego centrum pomocy rodzinie zwiazane z przygotowa- niem indywidualnego programu integracji,

2)wysokosc swiadczen pienieznych dla cudzoziemców posiadajacych status uchodzcy lub ochrone uzupelniajaca w celu wspierania procesu ich integra- cji i termin ich wyplaty,

3)rodzaje dokumentów i oswiadczen potwierdzajacych koniecznosc zmiany przez cudzoziemców miejsca zamieszkania w okresie trwania indywidual- nego programu integracji,

4)metody i sposoby monitorowania postepów cudzoziemców w ich integracji, odpowiednie do osiagniecia celów integracji

–uwzgledniajac sytuacje osobista i potrzeby cudzoziemca i jego rodziny oraz liczbe czlonków rodziny.

Rozdzial 6

Zasady odplatnosci za swiadczenia

Art. 96.

1.Obowiazek zwrotu wydatków poniesionych na swiadczenia z pomocy spolecznej spoczywa na:

1)osobie i rodzinie korzystajacej ze swiadczen z pomocy spolecznej;

2)spadkobiercy osoby, która korzystala ze swiadczen z pomocy spolecznej – z masy spadkowej;

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 47/71

3)malzonku, zstepnych przed wstepnymi osoby korzystajacej ze swiadczen z pomocy spolecznej – jedynie w przypadku gdy nie dokonano zwrotu wy- datków zgodnie z pkt 1 i 2, w wysokosci przewidzianej w decyzji dla osoby lub rodziny korzystajacej ze swiadczen z pomocy spolecznej.

2.Wydatki na uslugi, pomoc rzeczowa, zasilki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasilki okresowe i zasilki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegaja zwrotowi w czesci lub calosci, jezeli dochód na osobe w rodzinie osoby zobo- wiazanej do zwrotu wydatków przekracza kwote kryterium dochodowego.

3.W przypadku pokrycia kosztów pogrzebu przez gmine poniesione wydatki pod- legaja zwrotowi z masy spadkowej, jezeli po osobie zmarlej nie przysluguje za- silek pogrzebowy.

4.Rada gminy okresla, w drodze uchwaly, zasady zwrotu wydatków za swiadcze- nia z pomocy spolecznej, o których mowa w ust. 2, bedacych w zakresie zadan wlasnych.

Art. 97.

1.Oplate za pobyt w osrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala pod- miot kierujacy w uzgodnieniu z osoba kierowana, uwzgledniajac przyznany za- kres uslug. Osoby nie ponosza oplat, jezeli dochód osoby samotnie gospodaruja- cej lub dochód na osobe w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodo- wego.

2.Oplate za pobyt w domu dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy ustala podmiot prowadzacy, a w przypadku domów prowadzonych przez podmioty uprawnione – podmiot zlecajacy zadanie, uwzgledniajac warunki pobytu, w szczególnosci zakres przyznanych uslug oraz obowiazki osoby przebywajacej w domu.

3.Róznice miedzy ustalona oplata, ponoszona przez osobe za pobyt w domu, a

srednim miesiecznym kosztem utrzymania w domu dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy ponosi gmina wlasciwa ze wzgledu na miejsce za- mieszkania osoby przebywajacej w domu.

4.Do okreslenia sredniego miesiecznego kosztu utrzymania w domu dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy stosuje sie odpowiednio przepisy dotycza- ce sredniego miesiecznego kosztu utrzymania w domu pomocy spolecznej.

5.Rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwaly ustala, w zakresie zadan wla- snych, szczególowe zasady ponoszenia odplatnosci za pobyt w osrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych.

Art. 98.

Swiadczenia nienaleznie pobrane podlegaja zwrotowi od osoby lub rodziny korzysta- jacej ze swiadczen z pomocy spolecznej, niezaleznie od dochodu rodziny. Art. 104 ust. 4 stosuje sie odpowiednio.

Art. 99.

1.Osobie, której przyznano emeryture lub rente za okres, za który wyplacono zasi-

lek staly lub zasilek okresowy, Zaklad Ubezpieczen Spolecznych oraz inne or- gany rentowe, które przyznaly emeryture lub rente, wyplacaja to swiadczenie pomniejszone o kwote odpowiadajaca wysokosci wyplaconych za ten okres za- silków i przekazuja te kwoty na rachunek bankowy wlasciwego osrodka pomocy spolecznej.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 48/71

2.W przypadku zasilku okresowego przyznanego rodzinie swiadczenie pomniejsza sie o czesc kwoty przypadajaca na te osobe, której przyznano emeryture lub ren- te.

3.Kwota pomniejszenia, o której mowa w ust. 1, nie moze byc wyzsza niz przy- znana za ten okres kwota emerytury lub renty.

Rozdzial 7

Postepowanie w sprawie swiadczen z pomocy spolecznej

Art. 100.

1.W postepowaniu w sprawie swiadczen z pomocy spolecznej nalezy kierowac sie przede wszystkim dobrem osób korzystajacych z pomocy spolecznej i ochrona ich dóbr osobistych. W szczególnosci nie nalezy podawac do wiadomosci pu- blicznej nazwisk osób korzystajacych z pomocy spolecznej oraz rodzaju i zakre- su przyznanego swiadczenia.

2.W zakresie niezbednym do przyznawania i udzielania swiadczen z pomocy spo-

lecznej mozna przetwarzac dane osób ubiegajacych sie i korzystajacych z tych

swiadczen dotyczace: pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, nalogów, skazan, orzeczen o ukaraniu, a takze innych orzeczen wydanych w postepowaniu sado- wym lub administracyjnym.

Art. 101.

1.Wlasciwosc miejscowa gminy ustala sie wedlug miejsca zamieszkania osoby ubiegajacej sie o swiadczenie.

2.W przypadku osoby bezdomnej wlasciwa miejscowo jest gmina ostatniego miej- sca zameldowania tej osoby na pobyt staly.

3.W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacja osobista osoby ubiegajacej sie o swiadczenie, w sprawach niecierpiacych zwloki oraz w sprawach cudzo- ziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o któ- rych mowa w art. 5a, wlasciwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegajacej sie o swiadczenie.

4.W przypadkach, o których mowa w ust. 3, mozna przyznac swiadczenia wymie- nione w art. 37–42 i 47–50.

5.Do przyznawania swiadczen w miejscu pobytu nie stosuje sie kwot kryteriów dochodowych podwyzszonych zgodnie z art. 8 ust. 2.

6.Dla mieszkanca domu wlasciwa jest gmina, która skierowala go do domu pomo- cy spolecznej.

7.Gmina wlasciwa ze wzgledu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt staly jest obowiazana do zwrotu wydatków gminie, któ- ra przyznala swiadczenia w miejscu pobytu.

Art. 102.

1.Swiadczenia z pomocy spolecznej sa udzielane na wniosek osoby zainteresowa- nej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgoda osoby zaintere- sowanej lub jej przedstawiciela ustawowego.

2.Pomoc spoleczna moze byc udzielana z urzedu.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 49/71

Art. 103.

1.Kierownik osrodka pomocy spolecznej i kierownik powiatowego centrum pomo- cy rodzinie moze, w drodze umowy, ustalic z malzonkiem, zstepnymi lub wstepnymi wysokosc swiadczonej przez nich pomocy na rzecz osoby ubiegaja- cej sie o przyznanie swiadczenia. W tym przypadku nie stosuje sie art. 96 ust. 1 pkt 3.

2.Kierownik osrodka pomocy spolecznej ustala w drodze umowy z malzonkiem, zstepnymi przed wstepnymi mieszkanca domu wysokosc wnoszonej przez nich oplaty za pobyt tego mieszkanca w domu pomocy spolecznej, biorac pod uwage wysokosc dochodów i mozliwosci, przy czym oplata ta nie powinna byc zwiek- szana w przypadku gdy jedna z osób jest zwalniana z odplatnosci z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64.

Art. 104.

1.Naleznosci z tytulu wydatków na swiadczenia z pomocy spolecznej, z tytulu oplat okreslonych przepisami ustawy oraz z tytulu nienaleznie pobranych swiad- czen podlegaja sciagnieciu w trybie przepisów o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.

2.W przypadku posiadania uprawnien do swiadczen pienieznych z pomocy spo-

lecznej kwoty nienaleznie pobranych swiadczen pienieznych podlegaja potrace- niu z biezacych wyplat.

3.Wysokosc naleznosci, o których mowa w ust. 1, podlegajacych zwrotowi oraz terminy ich zwrotu ustala sie w drodze decyzji administracyjnej.

4.W przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwlaszcza jezeli zadanie zwrotu wydatków na udzielone swiadczenie, z tytulu oplat okreslonych w ustawie oraz z tytulu nienaleznie pobranych swiadczen w calosci lub w czesci stanowiloby dla osoby zobowiazanej nadmierne obciazenie lub tez niweczyloby skutki udzie- lanej pomocy, wlasciwy organ, który wydal decyzje w sprawie zwrotu nalezno- sci, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zain- teresowanej, moze odstapic od zadania takiego zwrotu, umorzyc kwote niena- leznie pobranych swiadczen w calosci lub w czesci, odroczyc termin platnosci albo rozlozyc na raty.

5.Naleznosci, o których mowa w ust. 1, ulegaja przedawnieniu z uplywem 3 lat, liczac od dnia, w którym decyzja ustalajaca te naleznosci stala sie ostateczna.

6.Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu platnosci naleznosci lub rozlo- zenie splaty naleznosci na raty. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia bie- gnie on na nowo od dnia nastepujacego po dniu ustalonym jako ostatni dzien splaty odroczonej naleznosci lub po dniu ustalonym jako ostatni dzien splaty ostatniej raty naleznosci.

7.Nie wydaje sie decyzji o zwrocie nienaleznie pobranych swiadczen, jezeli od terminu ich pobrania uplynelo wiecej niz 10 lat.

8.Naleznosci, o których mowa w ust. 1, podlegaja zwrotowi na rachunek bankowy odpowiednio gminy, powiatu lub samorzadu województwa.

Art. 105.

1.Sady, organy i jednostki organizacyjne sa obowiazane niezwlocznie, nie pózniej jednak niz w terminie 7 dni, udostepnic lub udzielic na wniosek pracownika so- cjalnego odpowiednich informacji, które maja znaczenie dla rozstrzygniecia o przyznaniu lub wysokosci swiadczen z pomocy spolecznej.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 50/71

2.Udostepnienie informacji gromadzonych przez publiczne sluzby zatrudnienia, które maja znaczenie dla rozstrzygniecia o przyznaniu lub wysokosci swiadczen z pomocy spolecznej odbywa sie na zasadach okreslonych w art. 4 ust. 6 i art. 33

ust. 6–9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z pózn. zm.23)).

Art. 106.

1.Przyznanie swiadczen z pomocy spolecznej nastepuje w formie decyzji admini- stracyjnej.

2.Udzielenie swiadczen w postaci interwencji kryzysowej, pracy socjalnej, porad- nictwa, uczestnictwa w zajeciach klubu samopomocy, a takze przyznanie biletu kredytowanego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

3.Swiadczenia pieniezne z pomocy spolecznej przyznaje sie i wyplaca za okres miesiaca kalendarzowego, poczawszy od miesiaca, w którym zostal zlozony wniosek wraz z wymagana dokumentacja. W przypadku gdy uprawnienie do

swiadczenia nie obejmuje pelnego miesiaca, swiadczenie przyznaje sie za nie- pelny miesiac, a kwote swiadczenia ustala sie, dzielac pelne kwoty przez liczbe dni kalendarzowych tego miesiaca i mnozac przez liczbe dni objetych swiadcze- niem.

3a. Zmiana dochodu osoby samotnie gospodarujacej lub rodziny w okresie pobiera- nia swiadczenia pienieznego nie wplywa na wysokosc swiadczenia pienieznego, jezeli kwota zmiany nie przekroczyla 10% odpowiednio kryterium dochodowe- go osoby samotnie gospodarujacej lub kryterium dochodowego na osobe w ro- dzinie.

3b. Zmiana dochodu osoby samotnie gospodarujacej lub rodziny w okresie ponosze- nia odplatnosci za swiadczenie niepieniezne nie wplywa na wysokosc tej odplat- nosci, jezeli kwota zmiany nie przekroczyla 10% odpowiednio kryterium do- chodowego osoby samotnie gospodarujacej lub kryterium dochodowego na oso- be w rodzinie.

3c. (uchylony).

4.Decyzje administracyjna o przyznaniu lub odmowie przyznania swiadczenia, z wyjatkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje sie po przeprowa- dzeniu rodzinnego wywiadu srodowiskowego.

5.Decyzje administracyjna zmienia sie lub uchyla na niekorzysc strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienaleznego swiadczenia, a takze mozna zmienic lub uchylic decyzje, jezeli wystapily przeslanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzysc strony nie wymaga jej zgody.

6.Odwolanie od decyzji w sprawie swiadczen z pomocy spolecznej moze zlozyc inna osoba za zgoda osoby ubiegajacej sie o swiadczenie.

Art. 106a.

1.Jezeli osoba uprawniona nie podejmuje swiadczen pienieznych przez dwa kolej- ne miesiace kalendarzowe, wstrzymuje sie wyplate tych swiadczen oraz

23)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 134, poz. 850, Nr 171, poz. 1056, Nr 216, poz. 1367 i Nr 237, poz. 1654 oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 69, poz. 595, Nr 91, poz. 742, Nr 97, poz. 800, Nr 115, poz. 964, Nr 125, poz. 1035, Nr 127, poz. 1052 i Nr 161, poz. 1278.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 51/71

wszczyna postepowanie wyjasniajace w celu sprawdzenia przyczyn nieodbiera- nia swiadczen.

2.W przypadku udzielenia przez osobe niepodejmujaca swiadczen pienieznych wy- jasnien dotyczacych przyczyny nieodbierania swiadczen wyplaca sie jej swiad- czenia za okres wstrzymania wyplaty swiadczen, jezeli osoba spelnia warunki okreslone w ustawie.

3.W przypadku gdy z osoba, o której mowa w ust. 1, nie mozna przeprowadzic ro- dzinnego wywiadu srodowiskowego i mimo prawidlowo dostarczonego wezwa- nia do stawienia sie w osrodku pomocy spolecznej celem zlozenia wyjasnien osoba nie stawila sie w wyznaczonym terminie, stwierdza sie, w drodze decyzji administracyjnej, wygasniecie decyzji przyznajacej swiadczenie.

Art. 107.

1.Rodzinny wywiad srodowiskowy przeprowadza sie w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majatkowej osób i rodzin, w tym osób, o któ- rych mowa w art. 103, przyznania pomocy pienieznej na usamodzielnienie i po- mocy pienieznej na kontynuowanie nauki.

2.(uchylony).

3.Rodzinny wywiad srodowiskowy przeprowadza pracownik socjalny, równiez na potrzeby jednostki organizacyjnej pomocy spolecznej z terenu innej gminy.

4.W przypadku ubiegania sie o przyznanie swiadczenia z pomocy spolecznej po raz kolejny, a takze gdy nastapila zmiana danych zawartych w wywiadzie, spo- rzadza sie aktualizacje wywiadu. W przypadku osób korzystajacych ze stalych form pomocy aktualizacje sporzadza sie nie rzadziej niz co 6 miesiecy, mimo braku zmiany danych.

5.Pracownik socjalny przeprowadzajacy rodzinny wywiad srodowiskowy moze domagac sie od osoby lub rodziny ubiegajacej sie o pomoc zlozenia oswiadcze- nia o dochodach i stanie majatkowym. Odmowa zlozenia oswiadczenia jest pod- stawa wydania decyzji o odmowie przyznania swiadczenia.

5a. Oswiadczenie, o którym mowa w ust. 5, skladane jest pod rygorem odpowie- dzialnosci karnej za skladanie falszywych zeznan, o czym nalezy skladajacego pouczyc przed zlozeniem oswiadczenia.

5b. Sytuacje osobista, rodzinna, dochodowa i majatkowa osoby lub rodziny ustala sie na podstawie nastepujacych dokumentów:

1)dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzajacego tozsamosc;

2)skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka lub ksiazeczki zdrowia dziecka (do wgladu);

3)dokumentów okreslajacych status cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej;

4)decyzji wlasciwego organu w sprawie renty, emerytury, swiadczenia prze- demerytalnego lub zasilku przedemerytalnego;

5)orzeczenia komisji do spraw inwalidztwa i zatrudnienia wydanego przed dniem 1 wrzesnia 1997 r., orzeczenia lekarza orzecznika o niezdolnosci do pracy, niezdolnosci do samodzielnej egzystencji, orzeczenia komisji lekar- skiej;

6)orzeczenia o niepelnosprawnosci albo orzeczenia o stopniu niepelnospraw- nosci;

7)zaswiadczenia albo oswiadczenia o wysokosci wynagrodzenia z tytulu za- trudnienia, zawierajacego informacje o wysokosci potraconej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, skladki na ubezpieczenie zdrowot-

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 52/71

ne, skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w czesci finansowanej przez ubezpieczonego oraz skladki na ubezpieczenie chorobowe;

8)zaswiadczenia albo oswiadczenia o wysokosci wynagrodzenia uzyskiwane- go na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzielo albo w okresie czlonkostwa w rolniczej spóldzielni produkcyjnej lub spóldzielni kólek rolniczych (uslug rolniczych), zawierajacego informacje o potraconej zaliczce na podatek dochodowy od osób fizycznych, skladki na ubezpiecze- nie zdrowotne, skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w czesci fi- nansowanej przez ubezpieczonego oraz skladki na ubezpieczenie chorobo- we;

9)zaswiadczenia albo oswiadczenia o okresie zatrudnienia, w tym o okresach, za które byly oplacane skladki na ubezpieczenia spoleczne, oraz o okresach nieskladkowych;

10)dowodu otrzymania renty lub emerytury, zasilku przedemerytalnego lub swiadczenia przedemerytalnego;

11)zaswiadczenia urzedu gminy albo oswiadczenia o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych;

12)zaswiadczenia albo oswiadczenia o kontynuowaniu nauki w gimnazjum, szkole ponadgimnazjalnej, szkole ponadpodstawowej lub szkole wyzszej;

13)decyzji starosty o uznaniu lub odmowie uznania za osobe bezrobotna, utra- cie statusu osoby bezrobotnej, o przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzy- maniu, wznowieniu wyplaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasilku dla bezrobotnych, swiadczenia szkoleniowego, stypendium, dodatku akty- wizacyjnego albo oswiadczenia o pozostawaniu w ewidencji bezrobotnych lub poszukujacych pracy;

14)decyzji Zakladu Ubezpieczen Spolecznych o ustaleniu kapitalu poczatkowe- go;

15)zaswiadczenia albo oswiadczenia o zobowiazaniu do oplacania skladki na ubezpieczenie spoleczne rolników;

16)zaswiadczenia albo oswiadczenia o zadeklarowanej podstawie wymiaru skladek na ubezpieczenie spoleczne osób prowadzacych pozarolnicza dzia- lalnosc gospodarcza;

17)zaswiadczenia albo oswiadczenia, o których mowa w art. 8 ust. 7 i 8;

18)zaswiadczenia albo oswiadczenia o uzyskaniu dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 11 i 12;

19)decyzji organów przyznajacych swiadczenia pieniezne;

20)oswiadczenia o stanie majatkowym.

5c. Do oswiadczen, o których mowa w ust. 5b, przepis art. 57 ust. 3c stosuje sie odpowiednio.

6.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, sposób przeprowadzania rodzinnego wywiadu srodowiskowego, uwzgledniajac miejsce i terminy jego przeprowadzania, wzór kwestionariusza wywiadu, uwzgledniajac w szczególnosci sytuacje, w których wypelnia sie po- szczególne czesci kwestionariusza wywiadu, wzór oswiadczenia o stanie majat- kowym oraz wzór legitymacji pracownika socjalnego, majac na uwadze rzetel- nosc przeprowadzanego wywiadu srodowiskowego.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 53/71

Art. 108.

1.W celu okreslenia sposobu wspóldzialania w rozwiazywaniu problemów osoby lub rodziny znajdujacych sie w trudnej sytuacji zyciowej pracownik socjalny za- trudniony w osrodku pomocy spolecznej lub w powiatowym centrum pomocy rodzinie moze zawrzec kontrakt socjalny z ta osoba lub rodzina, w celu wzmoc- nienia aktywnosci i samodzielnosci zyciowej, zawodowej lub przeciwdzialania wykluczeniu spolecznemu.

2.W przypadku osób bezrobotnych, o których mowa w art. 49 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, podpisanie kontraktu socjalnego, w ramach którego sa realizowane dzialania na rzecz wzmocnienia aktywnosci osoby bezrobotnej, moze byc dokonywane na podsta- wie skierowania powiatowego urzedu pracy na zasadach okreslonych w art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

3.Za osobe, z która zawarto kontrakt socjalny, o której mowa w ust. 2, osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach okreslonych w przepisach o swiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze srodków publicznych.

4.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, wzór kontraktu socjalnego, uwzgledniajac indywidualne cechy osoby podpisujacej kontrakt socjalny.

Art. 109.

Osoby i rodziny korzystajace ze swiadczen z pomocy spolecznej sa obowiazane nie- zwlocznie poinformowac organ, który przyznal swiadczenie, o kazdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majatkowej, która wiaze sie z podstawa do przyzna- nia swiadczen.

DZIAL III

Organizacja pomocy spolecznej

Rozdzial 1

Struktura organizacyjna pomocy spolecznej

Art. 110.

1.Zadania pomocy spolecznej w gminach wykonuja jednostki organizacyjne – osrodki pomocy spolecznej.

2.Gmina, realizujac zadania zlecone z zakresu administracji rzadowej, kieruje sie ustaleniami przekazanymi przez wojewode.

3.Osrodek pomocy spolecznej, wykonujac zadania wlasne gminy w zakresie po- mocy spolecznej, kieruje sie ustaleniami wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

4.Osrodek pomocy spolecznej koordynuje realizacje strategii, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1.

5.Kierownik osrodka pomocy spolecznej moze wytaczac na rzecz obywateli po- wództwa o roszczenia alimentacyjne. W postepowaniu przed sadem stosuje sie odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postepowaniu cywilnym.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 54/71

6.Osrodek pomocy spolecznej moze kierowac wnioski o ustalenie niezdolnosci do pracy, niepelnosprawnosci i stopnia niepelnosprawnosci do organów okreslo- nych odrebnymi przepisami.

7.Wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi osrodka pomocy spo- lecznej upowaznienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidual- nych sprawach z zakresu pomocy spolecznej nalezacych do wlasciwosci gminy.

8.Upowaznienie, o którym mowa w ust. 7, moze byc takze udzielone innej osobie na wniosek kierownika osrodka pomocy spolecznej.

9.Kierownik osrodka pomocy spolecznej sklada radzie gminy coroczne sprawoz- danie z dzialalnosci osrodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy spo-

lecznej.

10.Rada gminy, biorac pod uwage potrzeby, o których mowa w ust. 9, opracowuje i kieruje do wdrozenia lokalne programy pomocy spolecznej.

[11. Osrodek pomocy spolecznej zatrudnia pracowników socjalnych proporcjonalnie do liczby ludnosci gminy w stosunku jeden pracownik socjalny na 2 tys. miesz- kanców, nie mniej jednak niz trzech pracowników.]

<11. Osrodek pomocy spolecznej zatrudnia pracowników socjalnych propor- cjonalnie do liczby ludnosci gminy w stosunku jeden pracownik socjalny za- trudniony w pelnym wymiarze czasu pracy na 2000 mieszkanców lub pro- porcjonalnie do liczby rodzin i osób samotnie gospodarujacych, objetych praca socjalna w stosunku jeden pracownik socjalny zatrudniony w pelnym wymiarze czasu pracy na nie wiecej niz 50 rodzin i osób samotnie gospoda- rujacych.>

<12. Osrodek pomocy spolecznej zatrudnia w pelnym wymiarze czasu pracy nie mniej niz 3 pracowników socjalnych.>

Nowe brzmienie ust. 11 i dodany ust. 12 w art. 110 wchodzi w zycie z dn. 1.01.2015 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 81, poz. 440)

Art. 110a.

1.W ramach struktury organizacyjnej osrodka pomocy spolecznej moze zostac wy- odrebniony zespól realizujacy zadania tego osrodka w zakresie pracy socjalnej i integracji spolecznej.

2.W sklad zespolu, o którym mowa w ust. 1, wchodzi co najmniej trzech pracow- ników socjalnych.

3.W sklad zespolu, o którym mowa w ust. 1, moga wchodzic takze inni specjalisci realizujacy zadania w zakresie integracji spolecznej.

Art. 111.

W celu realizacji zadan pomocy spolecznej gmina moze tworzyc równiez inne jed- nostki organizacyjne.

Art. 112.

1.Zadania pomocy spolecznej w powiatach wykonuja jednostki organizacyjne – powiatowe centra pomocy rodzinie.

2.Zadania powiatowych centrów pomocy rodzinie w miastach na prawach powiatu realizuja miejskie osrodki pomocy spolecznej, które moga byc nazwane „miej- skimi osrodkami pomocy rodzinie”.

3.Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie moze wytaczac na rzecz obywateli powództwa o roszczenia alimentacyjne. W postepowaniu przed sadem

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 55/71

stosuje sie odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postepowaniu cywil- nym.

4.Powiatowe centrum pomocy rodzinie moze kierowac wnioski o ustalenie nie- zdolnosci do pracy, niepelnosprawnosci i stopnia niepelnosprawnosci do orga- nów okreslonych odrebnymi przepisami.

5.W indywidualnych sprawach z zakresu pomocy spolecznej nalezacych do wla- sciwosci powiatu decyzje administracyjne wydaje starosta lub z jego upowaz- nienia kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie i inni pracownicy cen- trum upowaznieni na wniosek kierownika.

6.(uchylony).

7.Zarzad powiatu zatrudnia kierowników jednostek organizacyjnych pomocy spo- lecznej, o których mowa w ust. 8, zgodnie z wymogami okreslonymi w art. 122 ust. 1, po zasiegnieciu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika osrodka pomocy spolecznej w miescie na prawach powiatu.

7a. (uchylony).

8.Starosta przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie sprawuje nadzór nad dzialalnoscia jednostek specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, oraz osrodków wsparcia, domów pomocy spolecznej i osrodków interwencji kryzysowej.

9.Powiatowe centrum pomocy rodzinie koordynuje realizacje strategii, o której mowa w art. 19 pkt 1.

10.(uchylony).

11.(uchylony).

12.Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie sklada radzie powiatu co- roczne sprawozdanie z dzialalnosci centrum oraz przedstawia wykaz potrzeb w zakresie pomocy spolecznej.

13.Rada powiatu na podstawie wykazu potrzeb, o którym mowa w ust. 12, opraco- wuje i wdraza lokalne programy pomocy spolecznej.

Art. 113.

1.Zadania pomocy spolecznej w województwach samorzadowych wykonuja jed- nostki organizacyjne – regionalne osrodki polityki spolecznej.

2.Regionalny osrodek polityki spolecznej koordynuje realizacje strategii, o której mowa w art. 21 pkt 1.

3.Marszalek województwa przy pomocy regionalnego osrodka polityki spolecznej sprawuje nadzór nad podleglymi jednostkami organizacyjnymi pomocy spolecz- nej, w szczególnosci w zakresie spraw finansowych i administracyjnych.

4.Marszalek województwa moze, udzielic upowaznienia dyrektorowi regionalnego osrodka polityki spolecznej lub na jego wniosek, innym pracownikom tego osrodka do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy spolecznej nalezacych do wlasciwosci samorzadu wojewódz- twa.

Art. 114. (uchylony).

Art. 115.

1.Jednostki samorzadu terytorialnego moga otrzymywac dotacje celowe z budzetu panstwa na dofinansowanie zadan wlasnych z zakresu pomocy spolecznej, przy

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 56/71

czym wysokosc dotacji nie moze przekroczyc 80% kosztów realizacji zadania, z zastrzezeniem ust. 2.

2.Jezeli srodki przeznaczone na dotacje, o której mowa w ust. 1, pochodza z pro- gramów rzadowych, programów resortowych, pozyczek, o których mowa w art.

5 ust. 1 pkt 4 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z pózn. zm.24)) lub sluza wyplacie zasilków celowych na pokrycie wydatków powstalych w wyniku zdarzenia losowego, wysokosc do- tacji moze przekroczyc 80% kosztów realizacji zadania.

Rozdzial 2

Pracownicy socjalni

Art. 116.

1.Pracownikiem socjalnym moze byc osoba, która spelnia co najmniej jeden z ni- zej wymieniowych warunków:

1)posiada dyplom ukonczenia kolegium pracowników sluzb spolecznych;

2)ukonczyla studia wyzsze na kierunku praca socjalna;

3)do dnia 31 grudnia 2013 r. ukonczyla studia wyzsze o specjalnosci przygo- towujacej do zawodu pracownika socjalnego na jednym z kierunków:

a)pedagogika,

b)pedagogika specjalna,

c)politologia,

d)polityka spoleczna,

e)psychologia,

f)socjologia,

g)nauki o rodzinie.

1a. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego w porozumieniu z mi- nistrem wlasciwym do spraw szkolnictwa wyzszego okresli, w drodze rozporza- dzenia, wymagane umiejetnosci, wykaz przedmiotów, minimalny wymiar zajec dydaktycznych oraz zakres i wymiar praktyk zawodowych dla specjalnosci przygotowujacej do zawodu pracownika socjalnego, realizowanej w szkolach wyzszych na kierunkach wymienionych w ust. 1, kierujac sie koniecznoscia od- powiedniego przygotowania absolwentów do wykonywania zawodu pracownika socjalnego.

2.Ustala sie nastepujace stopnie specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego:

1)I stopien specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, majacy na celu uzupelnienie wiedzy i doskonalenie umiejetnosci zawodowych pracowni- ków socjalnych;

2)II stopien specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, majacy na celu poglebienie wiedzy i doskonalenie umiejetnosci pracy z wybranymi grupa- mi osób korzystajacych z pomocy spolecznej.

24)Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 146, Nr 96, poz.

620, Nr 123, poz. 835, Nr 152, poz. 1020, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 57/71

3.Szkolenie w zakresie specjalizacji w zawodzie pracownika socjalnego moga rea- lizowac jednostki prowadzace ksztalcenie lub doskonalenie zawodowe po uzy- skaniu zgody ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

Art. 117.

1.Przy ministrze wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego dziala Central- na Komisja Egzaminacyjna do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracowni- ków socjalnych, zwana dalej „Komisja”, której czlonków powoluje i odwoluje minister.

2.W zwiazku z wykonywaniem czynnosci wynikajacych z ust. 3 czlonkom Komi- sji przysluguja diety oraz inne naleznosci za czas podrózy, na zasadach okreslo- nych w przepisach dotyczacych podrózy sluzbowych pracowników na obszarze kraju.

2a. Koszty dzialalnosci Komisji, w tym wynagrodzenia czlonków Komisji, sa po- krywane z budzetu panstwa, z czesci, której dysponentem jest minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego.

3.Do zadan Komisji nalezy w szczególnosci:

1)przeprowadzanie postepowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji zawodowej oraz egzaminu dla pracowników socjalnych ubiegajacych sie o II stopien specjalizacji zawodowej w terminie wyznaczonym przez Komisje oraz informowanie osób ubiegajacych sie o dopuszczenie do egzaminu na II stopien specjalizacji zawodowej o terminie egzaminu;

2)nadawanie II stopnia specjalizacji zawodowej;

3)prowadzenie rejestru wydanych dyplomów;

4)powolywanie i odwolywanie przewodniczacego i czlonków regionalnych komisji egzaminacyjnych do spraw stopni specjalizacji zawodowej w zawo- dzie pracownika socjalnego;

5)kontrolowanie pracy regionalnych komisji egzaminacyjnych i podmiotów prowadzacych szkolenia;

6)opiniowanie dla ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego programów szkolen z zakresu I i II stopnia specjalizacji w zawodzie pra- cownik socjalny i przedstawianie informacji na temat zasobów jednostek, o których mowa w art. 116 ust. 3; opiniowanie kandydatów na konsultantów prac dyplomowych na II stopien specjalizacji, o których mowa w art. 118a pkt 8;

7)przedstawianie ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spoleczne- go informacji dotyczacych zasiegu, przebiegu i poziomu szkolen w zakresie specjalizacji;

8)opiniowanie spraw spornych dotyczacych pracy komisji regionalnych;

9)nadawanie certyfikatu superwizora pracy socjalnej i prowadzenie rejestru wydanych certyfikatów.

4.Za egzamin, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, w tym za egzamin poprawkowy, osoby przystepujace do egzaminu wnosza oplate w wysokosci 10% przecietnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym.

5.Komisja, w zakresie organizacji egzaminów na II stopien specjalizacji w zawo- dzie pracownik socjalny, wspólpracuje z jednostka organizacyjna, nad która nadzór sprawuje minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego i któ- rej zakres dzialania obejmuje prowadzenie dzialalnosci szkoleniowej adresowa-

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 58/71

nej do sluzb spolecznych oraz instytucji dzialajacych w obszarze polityki spo-

lecznej.

Art. 118.

1.Przy urzedach marszalkowskich dzialaja regionalne komisje egzaminacyjne do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracowników socjalnych, z zastrzezeniem ust. 1a.

1a. Decyzja marszalka województwa regionalna komisja egzaminacyjna moze dzia- lac przy regionalnym osrodku polityki spolecznej lub przy innym podmiocie, którego organem prowadzacym jest samorzad województwa.

1b. W zwiazku z wykonywaniem zadan, o których mowa w ust. 2, czlonkom regio- nalnych komisji egzaminacyjnych przysluguja diety oraz inne naleznosci za czas podrózy, na zasadach okreslonych w przepisach dotyczacych podrózy sluzbo- wych pracowników na obszarze kraju.

1c. Koszty dzialalnosci regionalnych komisji egzaminacyjnych, w tym wynagrodze- nia czlonków komisji, pokrywa urzad marszalkowski, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1a, regionalny osrodek polityki spolecznej albo podmiot, którego organem prowadzacym jest samorzad województwa.

1d. Obsluge administracyjno-techniczna regionalnej komisji egzaminacyjnej zapew- nia marszalek danego województwa, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1a, dyrektor regionalnego osrodka polityki spolecznej albo osoba kierujaca innym podmiotem, którego organem prowadzacym jest samorzad województwa.

2.Do zadan regionalnych komisji egzaminacyjnych nalezy:

1)przeprowadzanie postepowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji zawodowej oraz egzaminu dla pracowników socjalnych, ubiegajacych sie o I stopien specjalizacji zawodowej;

2)nadawanie I stopnia specjalizacji zawodowej;

3)prowadzenie rejestru wydanych dyplomów;

4)opracowywanie informacji, opinii i wniosków dotyczacych I stopnia specja- lizacji zawodowej dla Komisji oraz dla ministra wlasciwego do spraw za- bezpieczenia spolecznego.

2a. Za egzamin, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, w tym za egzamin poprawkowy, osoby przystepujace wnosza oplate w wysokosci 10% przecietnego wynagro- dzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym.

3. (uchylony).

Art. 118a.

Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporza- dzenia:

1)tryb powolywania i odwolywania czlonków Komisji i regionalnych komisji egzaminacyjnych oraz organizacje pracy Komisji i regionalnych komisji eg- zaminacyjnych,

2)minimum programowe dla specjalizacji I i II stopnia w zawodzie pracownik socjalny,

3)specjalnosci obowiazujace dla specjalizacji II stopnia w zawodzie pracownik socjalny,

4)tryb postepowania w sprawie nadawania stopni specjalizacji i wydawania dyplomów,

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 59/71

5)wzory dyplomów uzyskania I i II stopnia specjalizacji w zawodzie pracow- nik socjalny stanowiace zalacznik do rozporzadzenia,

6)warunki uzyskiwania przez pracowników socjalnych stopni specjalizacji zawodowej,

7)wytyczne dotyczace prac dyplomowych dla kandydatów ubiegajacych sie o uzyskanie II stopnia specjalizacji,

8)wymagania dotyczace kadry dydaktycznej szkolen w zakresie specjalizacji I i II stopnia w zawodzie pracownik socjalny i konsultantów prac dyplomo- wych szkolen w zakresie specjalizacji II stopnia w zawodzie pracownik so- cjalny,

9)tryb kontrolowania, o którym mowa w art. 117 ust. 3 pkt 5,

10)warunki, jakie powinny spelniac podmioty prowadzace szkolenia w zakresie specjalizacji, dla zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia,

11)tryb wnoszenia odplatnosci za egzamin na I i II stopien specjalizacji w za- wodzie pracownik socjalny,

12)organizacje i sposób przeprowadzania egzaminu na I i II stopien specjaliza- cji w zawodzie pracownik socjalny,

13)zasady wyboru jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 117 ust. 5, i warunki jej wspólpracy z Komisja w zakresie organizacji egzaminów na II stopien specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny

– uwzgledniajac potrzebe zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia, od- powiedniego poziomu przygotowania pracowników socjalnych do wykonywania przez nich specjalistycznych zadan z zakresu pracy socjalnej, odpowiedniego poziomu swiadczonych uslug przez pracowników socjalnych, ujednolicenia wymogów dotyczacych nadawania I i II stopnia specjalizacji zawodowej w za- wodzie pracownika socjalnego, ujednolicenia wzoru dyplomu uzyskania I i II stopnia specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego oraz ujed- nolicenia wymogów prowadzenia szkolen i przeprowadzania egzaminów z za- kresu I i II stopnia specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego.

Art. 119.

1.Do zadan pracownika socjalnego nalezy w szczególnosci:

1)praca socjalna;

2)dokonywanie analizy i oceny zjawisk, które powoduja zapotrzebowanie na swiadczenia z pomocy spolecznej oraz kwalifikowanie do uzyskania tych

swiadczen;

3)udzielanie informacji, wskazówek i pomocy w zakresie rozwiazywania spraw zyciowych osobom, które dzieki tej pomocy beda zdolne samodziel- nie rozwiazywac problemy bedace przyczyna trudnej sytuacji zyciowej; skuteczne poslugiwanie sie przepisami prawa w realizacji tych zadan;

4)pomoc w uzyskaniu dla osób bedacych w trudnej sytuacji zyciowej porad- nictwa dotyczacego mozliwosci rozwiazywania problemów i udzielania pomocy przez wlasciwe instytucje panstwowe, samorzadowe i organizacje pozarzadowe oraz wspieranie w uzyskiwaniu pomocy;

5)udzielanie pomocy zgodnie z zasadami etyki zawodowej;

6)pobudzanie spolecznej aktywnosci i inspirowanie dzialan samopomocowych w zaspokajaniu niezbednych potrzeb zyciowych osób, rodzin, grup i srodo- wisk spolecznych;

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 60/71

7)wspólpraca i wspóldzialanie z innymi specjalistami w celu przeciwdzialania i ograniczania patologii i skutków negatywnych zjawisk spolecznych, lago- dzenie skutków ubóstwa;

8)inicjowanie nowych form pomocy osobom i rodzinom majacym trudna sy- tuacje zyciowa oraz inspirowanie powolania instytucji swiadczacych uslugi sluzace poprawie sytuacji takich osób i rodzin;

9)wspóluczestniczenie w inspirowaniu, opracowaniu, wdrozeniu oraz rozwija- niu regionalnych i lokalnych programów pomocy spolecznej ukierunkowa- nych na podniesienie jakosci zycia.

2.Przy wykonywaniu zadan pracownik socjalny jest obowiazany:

1)kierowac sie zasadami etyki zawodowej;

2)kierowac sie zasada dobra osób i rodzin, którym sluzy, poszanowania ich godnosci i prawa tych osób do samostanowienia;

3)przeciwdzialac praktykom niehumanitarnym i dyskryminujacym osobe, ro- dzine lub grupe;

4)udzielac osobom zglaszajacym sie pelnej informacji o przyslugujacych im swiadczeniach i dostepnych formach pomocy;

5)zachowac w tajemnicy informacje uzyskane w toku czynnosci zawodowych, takze po ustaniu zatrudnienia, chyba ze dziala to przeciwko dobru osoby lub rodziny;

6)podnosic swoje kwalifikacje zawodowe poprzez udzial w szkoleniach i sa- moksztalcenie.

Art. 120.

1.Pracowników socjalnych moga równiez zatrudniac inne instytucje, a w szczegól- nosci jednostki organizacyjne wlasciwe w sprawach zatrudnienia i przeciwdzia- lania bezrobociu, szpitale, zaklady karne, do wykonywania zadan tych jednostek w zakresie pomocy spolecznej.

2.Pracownicy socjalni moga byc równiez zatrudniani w podmiotach uprawnionych, o których mowa w art. 25 ust. 1.

3.Pracownicy socjalni moga byc równiez zatrudniani przez podmioty realizujace zadania okreslone w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastep- czej.

Art. 121.

1.Pracownik socjalny korzysta z prawa pierwszenstwa przy wykonywaniu swoich zadan w urzedach, instytucjach i innych placówkach. Organy sa obowiazane do udzielania pracownikowi socjalnemu pomocy w zakresie wykonywania tych czynnosci.

2.Pracownikowi socjalnemu przysluguje ochrona prawna przewidziana dla funk- cjonariuszy publicznych.

3.Pracownikowi socjalnemu zatrudnionemu w osrodku pomocy spolecznej lub w powiatowym centrum pomocy rodzinie, do którego obowiazków nalezy praca socjalna oraz przeprowadzanie rodzinnych wywiadów srodowiskowych, jezeli przepracowal nieprzerwanie i faktycznie co najmniej 5 lat, przysluguje raz na dwa lata dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych.

3a. Pracownikowi socjalnemu zatrudnionemu w pelnym wymiarze czasu pracy w samorzadowych jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej, do którego podstawowych obowiazków nalezy swiadczenie pracy socjalnej w srodowisku,

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 61/71

w tym przeprowadzanie rodzinnych wywiadów srodowiskowych poza siedziba jednostki, przysluguje wyplacany co miesiac dodatek do wynagrodzenia w wy- sokosci 250 zl. W przypadku zatrudnienia w mniejszym wymiarze czasu pracy dodatek przysluguje w wysokosci proporcjonalnej do czasu pracy.

3b. Pracownikowi socjalnemu przysluguje zwrot kosztów uczestnictwa w szkole- niach w zakresie specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego, w kwocie nie mniejszej niz 50% kosztów szkolenia.

3c. Pracownikowi socjalnemu, do którego obowiazków nalezy swiadczenie pracy socjalnej w srodowisku, przysluguje zwrot kosztów przejazdów z miejsca pracy do miejsc wykonywania przez niego czynnosci zawodowych, w przypadku bra- ku mozliwosci zapewnienia dojazdu srodkami pozostajacymi w dyspozycji za- trudniajacego go pracodawcy.

4.Dzien 21 listopada ustanawia sie Dniem Pracownika Socjalnego.

5.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego moze przyznac pra- cownikom socjalnym, jednostkom organizacyjnym pomocy spolecznej oraz podmiotom, o których mowa w art. 25, nagrody specjalne za wybitne, nowator- skie rozwiazania w zakresie pomocy spolecznej.

6.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, warunki przyznawania nagród specjalnych, rodzaje nagród, pod- mioty uprawnione do zglaszania wniosków oraz sposób i tryb postepowania w sprawie tych nagród, uwzgledniajac rodzaje dzialan, za jakie nagrody te przy- sluguja, oraz ich spoleczna uzytecznosc.

<Art. 121a.

1.Pracownik socjalny ma prawo do korzystania z poradnictwa prowadzonego przez superwizorów pracy socjalnej, które ma na celu zachowanie i wzmoc- nienie kompetencji zawodowych, utrzymanie wysokiego poziomu swiadczo- nych uslug oraz przeciwdzialanie zjawisku wypalenia zawodowego w poro- zumieniu z pracodawca co do wyboru formy i osoby udzielajacej porad.

2.Superwizorem pracy socjalnej moze byc osoba, która ukonczyla szkolenie z zakresu superwizji pracy socjalnej i uzyskala certyfikat superwizora pracy socjalnej.

3.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego moze okreslic, w drodze rozporzadzenia:

1)wytyczne i standard dla superwizji pracy socjalnej,

2)minimum programowe dla szkolenia superwizorów pracy socjalnej, o którym mowa w ust. 2,

3)sposób i tryb szkolenia superwizorów pracy socjalnej,

4)tryb nadawania certyfikatu superwizora pracy socjalnej i odplatnosci za postepowanie zwiazane z uzyskaniem certyfikatu,

5)wzór certyfikatu superwizora pracy socjalnej, o którym mowa w ust. 2,

6)tryb sporzadzania i udostepniania do wiadomosci publicznej list certy- fikowanych superwizorów pracy socjalnej,

7)podmioty uprawnione do prowadzenia szkolenia z zakresu superwizji pracy socjalnej,

8)zasady i tryb prowadzenia nadzoru merytorycznego nad szkoleniami dla superwizorów pracy socjalnej

Dodany art. 121a wchodzi w zycie z dn. 31.12.2013 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 81, poz. 440).

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 62/71

– uwzgledniajac potrzebe zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia i przygotowania superwizorów pracy socjalnej, odpowiedniego poziomu swiadczonych uslug, ujednolicenia wymogów dotyczacych nadawania cer- tyfikatu superwizora, ujednolicenia wzoru certyfikatu, oraz ujednolicenia wymogów prowadzenia szkolen z zakresu superwizji pracy socjalnej.>

Art. 122.

1.Osoby kierujace jednostkami organizacyjnymi pomocy spolecznej sa obowiaza- ne posiadac co najmniej 3-letni staz pracy w pomocy spolecznej oraz specjaliza- cje z zakresu organizacji pomocy spolecznej.

2.Wymogi, o których mowa w ust. 1, nie dotycza osób kierujacych placówkami rodzinnymi.

3.Szkolenie specjalizacyjne z zakresu organizacji pomocy spolecznej moga reali- zowac jednostki prowadzace ksztalcenie lub doskonalenie zawodowe po uzy- skaniu zgody ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

4.(uchylony).

5.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy spolecznej, podmioty uprawnione do prowadzenia specjalizacji i wymagania ich dotyczace, tryb nadawania tym podmiotom uprawnien do prowadzenia specjali- zacji, a takze tryb uzyskiwania specjalizacji, kierujac sie koniecznoscia zapew- nienia sprawnosci i efektywnosci dzialania jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej.

Art. 123.

Prawa i obowiazki pracowników zatrudnionych w samorzadowych jednostkach or- ganizacyjnych pomocy spolecznej reguluja przepisy o pracownikach samorzado- wych.

Art. 123a. (uchylony).

Rozdzial 3

Rada Pomocy Spolecznej

Art. 124.

1.Przy ministrze wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego dziala Rada Pomocy Spolecznej jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach pomocy spolecznej.

2.Do zakresu dzialania Rady Pomocy Spolecznej nalezy:

1)opiniowanie projektów aktów prawnych oraz inicjowanie zmian przepisów prawa w zakresie pomocy spolecznej;

2)przygotowywanie ekspertyz dotyczacych wybranych obszarów pomocy spo-

lecznej;

3)przedstawianie ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spoleczne- go okresowych informacji o swojej dzialalnosci;

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 63/71

4)przyjmowanie i opiniowanie dla ministra wlasciwego do spraw zabezpie- czenia spolecznego wniosków o nagrody specjalne za wybitne osiagniecia w zakresie pomocy spolecznej.

Art. 125.

1.Rada Pomocy Spolecznej sklada sie z nie wiecej niz 20 osób reprezentujacych jednostki organizacyjne pomocy spolecznej, jednostki samorzadu terytorialnego, wojewodów, organizacje spoleczne i zawodowe, koscioly i inne zwiazki wyzna- niowe oraz srodowiska naukowe.

2.Przedstawicieli jednostek samorzadu terytorialnego do udzialu w pracach Rady Pomocy Spolecznej rekomenduje Komisja Wspólna Rzadu i Samorzadu Teryto- rialnego.

3.Czlonków Rady Pomocy Spolecznej, sposród przedstawicieli okreslonych w ust. 1, powoluje minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego na okres 3 lat.

4.Czlonkowie Rady Pomocy Spolecznej pelnia swoje funkcje spolecznie.

5.Czlonkowie Rady Pomocy Spolecznej korzystaja ze zwolnien w pracy w celu uczestniczenia w posiedzeniach Rady i przysluguje im zwrot kosztów delegacji ze srodków budzetu ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

6.Koszty zwiazane z obsluga Rady Pomocy Spolecznej sa pokrywane ze srodków budzetu ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

7.Rada Pomocy Spolecznej moze, za zgoda ministra wlasciwego do spraw zabez- pieczenia spolecznego, zapraszac do wspólpracy ekspertów i inne osoby niebe- dace jej czlonkami. Do udzialu osób zaproszonych w posiedzeniach Rady stosu- je sie odpowiednio ust. 5.

8.Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze roz- porzadzenia, tryb zglaszania kandydatów na czlonków Rady Pomocy Spolecz- nej, organizacje oraz tryb dzialania Rady Pomocy Spolecznej, uwzgledniajac za- sade kolegialnosci oraz pomocniczosci prac Rady.

Rozdzial 4

Nadzór i kontrola

Art. 126.

Wojewoda w zwiazku z przeprowadzanym postepowaniem nadzorczym i kontrol- nym ma prawo do:

1)zadania informacji, dokumentów i danych, niezbednych do sprawowania nadzoru i kontroli;

2)swobodnego wstepu w ciagu doby do obiektów i pomieszczen jednostki kontrolowanej;

3)przeprowadzania ogledzin obiektów, skladników majatku kontrolowanej jednostki oraz przebiegu okreslonych czynnosci objetych obowiazujacym standardem;

4)zadania od pracowników kontrolowanej jednostki udzielenia informacji w formie ustnej i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli;

5)wzywania i przesluchiwania swiadków;

6)zwrócenia sie o wydanie opinii bieglych i specjalistów z zakresu pomocy spolecznej.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 64/71

Art. 127.

1.Czynnosci, o których mowa w art. 126, w imieniu i z upowaznienia wojewody przeprowadza zespól pracowników komórki organizacyjnej do spraw nadzoru i kontroli w pomocy spolecznej wlasciwego do spraw pomocy spolecznej wydzia- lu urzedu wojewódzkiego, w skladzie co najmniej dwóch osób, zwany dalej „ze- spolem inspektorów.

2.Zespól inspektorów, przeprowadzajac czynnosci, o których mowa w art. 126, jest obowiazany do okazania legitymacji sluzbowych oraz imiennego upowaznienia do przeprowadzenia nadzoru albo kontroli wskazujacego jednostke organizacyj- na pomocy spolecznej albo kontrolowana jednostke.

Art. 127a.

1.Wojewoda moze wystapic z wnioskiem do wlasciwego miejscowo komendanta Policji o pomoc, jezeli jest to niezbedne do przeprowadzenia czynnosci, o któ- rych mowa w art. 126.

2.Na wniosek wojewody wlasciwy miejscowo komendant Policji jest obowiazany do zapewnienia zespolowi inspektorów pomocy Policji w toku wykonywanych przez nich czynnosci.

Art. 127b.

W wydziale wlasciwym do spraw pomocy spolecznej urzedu wojewódzkiego w ko- mórce organizacyjnej do spraw nadzoru i kontroli w pomocy spolecznej zatrudnia sie nie mniej niz 1 inspektora do spraw nadzoru i kontroli w pomocy spolecznej na 25 jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej oraz placówek zapewniajacych calo- dobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w pode- szlym wieku, dzialajacych w danym województwie.

Art. 128.

1.Wojewoda w wyniku przeprowadzonych przez zespól inspektorów czynnosci, o których mowa w art. 126, moze wydac jednostce organizacyjnej pomocy spo- lecznej albo kontrolowanej jednostce zalecenia pokontrolne.

2.Jednostka organizacyjna pomocy spolecznej albo kontrolowana jednostka moze, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zalecen pokontrolnych, zglosic do nich za- strzezenia.

3.Wojewoda ustosunkowuje sie do zastrzezen w terminie 14 dni od dnia ich dore- czenia.

4.W przypadku nieuwzglednienia przez wojewode zastrzezen jednostka organiza- cyjna pomocy spolecznej albo kontrolowana jednostka w terminie 30 dni obo- wiazana jest do powiadomienia wojewody o realizacji zalecen, uwag i wnio- sków.

5.W przypadku uwzglednienia przez wojewode zastrzezen, o których mowa w ust. 2, jednostka organizacyjna pomocy spolecznej albo kontrolowana jednostka w terminie 30 dni jest obowiazana do powiadomienia wojewody o realizacji zale- cen, uwag i wniosków, o których mowa w ust. 1, majac na uwadze zmiany wy- nikajace z uwzglednionych przez wojewode zastrzezen.

6.W przypadku stwierdzenia istotnych uchybien w dzialalnosci jednostki organiza- cyjnej pomocy spolecznej albo kontrolowanej jednostki wojewoda, niezaleznie od przyslugujacych mu innych srodków, zawiadamia o stwierdzonych uchybie-

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 65/71

niach organ zalozycielski tych jednostek lub organ zlecajacy kontrolowanej jed- nostce realizacje zadania z zakresu pomocy spolecznej.

7.Organ, o którym mowa w ust. 6, do którego skierowano zawiadomienie o stwier- dzonych istotnych uchybieniach, jest obowiazany, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o stwierdzonych uchybieniach, powiadomic woje- wode o podjetych czynnosciach.

Art. 129.

1.W przypadku niepodjecia lub niewykonania czynnosci wynikajacych z zalecen pokontrolnych, o których mowa w art. 128, majacych na celu ograniczenie lub likwidacje stwierdzonych istotnych uchybien lub nieprawidlowosci w zakresie dzialan i uslug objetych standardami, swiadczonych przez jednostki organiza- cyjne pomocy spolecznej albo kontrolowane jednostki, wojewoda moze orzec o czasowym lub stalym cofnieciu zezwolenia na prowadzenie placówki.

2.Jezeli w wyniku przeprowadzonych czynnosci, o których mowa w art. 126, ujawnione zostaly razace zaniedbania lub zaniechania realizacji obowiazków ustawowych, wojewoda moze wezwac jednostke samorzadu terytorialnego do wyznaczenia wykonawcy zastepczego, w terminie nie dluzszym niz dwa miesia- ce od dnia otrzymania wezwania.

3.W przypadku niewyznaczenia przez jednostke samorzadu terytorialnego wyko- nawcy zastepczego w terminie, o którym mowa w ust. 2, wojewoda moze wy- stapic do sadu administracyjnego ze skarga na bezczynnosc organu jednostki samorzadu terytorialnego.

Art. 130.

1.Kto nie realizuje zalecen pokontrolnych – podlega karze pienieznej w wysokosci od 200 do 6 000 zl.

2.Kto bez zezwolenia prowadzi placówke zapewniajaca calodobowa opieke oso- bom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, w której przebywa:

1)nie wiecej niz 10 osób – podlega karze pienieznej w wysokosci 10 000 zl;

2)wiecej niz 10 osób – podlega karze pienieznej w wysokosci 20 000 zl.

3.W przypadku prowadzenia bez zezwolenia przez jeden podmiot wiecej niz jednej placówki, o której mowa w ust. 2, kare wymierza sie osobno za kazda z placó- wek.

4.Kto po uprawomocnieniu sie decyzji o nalozeniu kary pienieznej za prowadzenie bez zezwolenia wojewody placówki zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku nie za- przestal jej prowadzenia, podlega karze pienieznej w wysokosci 40 000 zl.

5.W przypadku stwierdzenia zagrozenia zycia lub zdrowia osób przebywajacych w placówce zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, prze- wlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku prowadzonej bez zezwolenia wojewoda moze, poza nalozeniem kary pienieznej, wydac decyzje nakazujaca wstrzymanie prowadzenia tej placówki, z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalnosci, do czasu uzyskania zezwolenia.

Art. 131.

1.Kary pieniezne, o których mowa w art. 130, wymierza, w drodze decyzji admini- stracyjnej, wojewoda.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 66/71

2.Wysokosc kary, o której mowa w art. 130 ust. 1, ustala wojewoda, biorac pod uwage rozmiar prowadzonej dzialalnosci, stopien, liczbe i spoleczna szkodli- wosc stwierdzonych uchybien.

3.Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysluguje odwolanie do ministra wlasci- wego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

4.Od nieuiszczonych w terminie kar pobiera sie odsetki ustawowe.

5.Egzekucja kar wraz z odsetkami za zwloke nastepuje w trybie przepisów o po- stepowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 131a.

1.O nalozonej karze, o której mowa w art. 130 ust. 2, 4 lub 5, wojewoda nie- zwlocznie informuje:

1)osrodek pomocy spolecznej i powiatowe centrum pomocy rodzinie wlasciwe ze wzgledu na polozenie placówki, celem podjecia dzialan zmierzajacych do zapewnienia pomocy osobom przebywajacym w placówce oraz nawia- zania kontaktu z czlonkami rodziny, opiekunami prawnymi lub kuratorami osób przebywajacych w placówce;

2)w ramach posiadanych informacji, czlonków rodziny, opiekunów prawnych lub kuratorów osób przebywajacych w placówce.

2.W przypadku nalozenia kary, o której mowa w art. 130 ust. 2, 4 lub 5, wojewoda przedstawia osobom przebywajacym w placówce oraz, w ramach posiadanych informacji, czlonkom rodziny, opiekunom prawnym, kuratorom osób przebywa- jacych w placówce wyciag z rejestru placówek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w pode- szlym wieku, z danymi teleadresowymi placówek z terenu województwa.

3.W przypadku pilnej koniecznosci zapewnienia pomocy osobom przebywajacym w placówce, w stosunku do której wojewoda wydal decyzje, o której mowa w art. 130 ust. 5, wojewoda koordynuje dzialania zmierzajace do zabezpieczenia niezbednej pomocy osobom potrzebujacym, przy udziale kierownika osrodka pomocy spolecznej gminy wlasciwej ze wzgledu na polozenie placówki.

Art. 132.

1.Wplywy z tytulu kar pienieznych nakladanych na podstawie art. 131 ust. 1 sta- nowia dochód budzetu panstwa.

2.Kary pieniezne nakladane na podstawie art. 131 ust. 1 wplacane sa na rachunek biezacy dochodów urzedu wojewódzkiego.

Art. 133.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje sie Kodeks postepo- wania administracyjnego.

Art. 134.

Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporza- dzenia:

1)organizacje i tryb przeprowadzania nadzoru i kontroli, kwalifikacje inspek- torów upowaznionych do wykonywania czynnosci nadzorczych i kontrol- nych, a takze wzór legitymacji uprawniajacej do wykonywania czynnosci nadzorczych i kontrolnych,

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 67/71

2)kwalifikacje pozostalych pracowników wykonujacych z upowaznienia wo- jewody zadania z zakresu pomocy spolecznej

–uwzgledniajac koniecznosc zapewnienia odpowiedniego poziomu ich wyko- nywania.

Dzial IV

Przepisy zmieniajace, przejsciowe i koncowe

Rozdzial 1

Przepisy zmieniajace

Art. 135–143. (pominiete).25)

Rozdzial 2

Przepisy przejsciowe i koncowe

Art. 144.

Ilekroc w obowiazujacych przepisach jest mowa o:

1)zasilku stalym wyrównawczym – rozumie sie przez to zasilek staly;

2)ustawie o pomocy spolecznej – rozumie sie przez to niniejsza ustawe;

3)wywiadzie srodowiskowym (rodzinnym) – rozumie sie przez to rodzinny wywiad srodowiskowy.

Art. 145.

Pierwsza weryfikacje kryteriów dochodowych przeprowadza sie w 2006 r.

Art. 146.

1.Do umów w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy spolecznej stosuje sie dotychczasowe przepisy dotyczace zlecania zadan.

2.Umowy w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy spolecznej za- warte przed dniem wejscia w zycie ustawy zachowuja moc do czasu ich wyga- sniecia lub rozwiazania, nie dluzej jednak niz do dnia 31 grudnia 2008 r.

Art. 147.

1.W 2004 r. minimalna wysokosc zasilku okresowego wynosi:

1)w przypadku osoby samotnie gospodarujacej – 20% róznicy miedzy kryte- rium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby;

2)w przypadku rodziny – 15% róznicy miedzy kryterium dochodowym rodzi- ny a dochodem rodziny.

2.W 2005 r. minimalna wysokosc zasilku okresowego wynosi:

25)Zamieszczone w obwieszczeniu Marszalka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 pazdziernika 2009 r. w sprawie ogloszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy spolecznej (Dz. U. Nr 175, poz.

1362).

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 68/71

1)w przypadku osoby samotnie gospodarujacej – 30% róznicy miedzy kryte- rium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby;

2)w przypadku rodziny – 20% róznicy miedzy kryterium dochodowym rodzi- ny a dochodem rodziny.

3.W 2006 r. i 2007 r. minimalna wysokosc zasilku okresowego wynosi:

1)w przypadku osoby samotnie gospodarujacej – 35% róznicy miedzy kryte- rium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby,

2)w przypadku rodziny – 25% róznicy miedzy kryterium dochodowym rodzi- ny a dochodem rodziny

–przy czym art. 8 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

4.W 2004 r. gminy otrzymuja dotacje celowa z budzetu panstwa na pokrycie wy- datków na zasilki okresowe w czesci okreslonej w ust. 1.

5.W 2005 r. gminy otrzymuja dotacje celowa z budzetu panstwa na pokrycie wy- datków na zasilki okresowe w czesci okreslonej w ust. 2.

6.W 2006 r. i 2007 r. gminy otrzymuja dotacje celowa na pokrycie wydatków na zasilki okresowe w czesci okreslonej w ust. 3.

7.Od 2008 r. gminy otrzymuja dotacje celowa na pokrycie wydatków na zasilki okresowe w czesci okreslonej w art. 38 ust. 3.

8.Kwota zasilku finansowana z dotacji nie moze byc nizsza niz 20 zl.

Art. 148.

Gminy otrzymuja dotacje celowa z budzetu panstwa na obsluge zadan wlasnych do- towanych z budzetu panstwa. W tym przypadku art. 115 nie stosuje sie.

Art. 149.

1.Z dniem wejscia w zycie ustawy wygasaja decyzje wydane na podstawie ustawy

z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z pózn. zm.26)), z wyjatkiem decyzji okreslonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy.

2.Decyzje przyznajace swiadczenia na podstawie art. 16, 17, 18, 21 oraz 31 ust. 6– 10 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej realizuje sie wedlug przepisów dotychczasowych, przez czas, na jaki te decyzje zostaly wydane, nie dluzej niz do dnia 31 grudnia 2004 r.

3.Zachowuja moc decyzje o skierowaniu do domu pomocy spolecznej oraz decyzje o umieszczeniu w domu pomocy spolecznej wydane przed dniem wejscia w zy- cie niniejszej ustawy.

Art. 150.

Do spraw wszczetych i niezakonczonych przed dniem wejscia w zycie ustawy stosu- je sie przepisy niniejszej ustawy, z zastrzezeniem art. 150a.

26)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz.

668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170, Nr 79, poz. 885 i Nr 90, poz. 1001, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 19, poz. 238, z 2001 r. Nr 72, poz. 748, Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 973, Nr 111, poz. 1194, Nr 122, poz. 1349 i Nr 154, poz. 1792 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 44, poz. 389, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966 i Nr 228, poz. 2255.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 69/71

Art. 150a.

Do spraw o przyznanie zasilku stalego, w których do dnia 30 kwietnia 2004 r. organ wlasciwy nie wydal decyzji ostatecznej, stosuje sie przepisy ustawy z dnia 29 listo- pada 1990 r. o pomocy spolecznej.

Art. 151.

1.Z dniem 1 stycznia 2005 r. domy pomocy spolecznej dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy staja sie osrodkami wsparcia – domami dla matek z ma- loletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, o których mowa w art. 47 ust. 4.

2.Osoby umieszczone w domu pomocy spolecznej dla matek z maloletnimi dziec- mi i kobiet w ciazy przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby skierowane do ta- kiego domu przed dniem 1 stycznia 2004 r., po dniu 1 stycznia 2005 r. ponosza odplatnosc na dotychczasowych zasadach. Decyzje o odplatnosci wydaje staro- sta powiatu prowadzacego dom.

3.Powiat, który prowadzi lub zleca prowadzenie domów dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, przeznacza na utrzymanie osób, o których mowa w ust. 2, czesc srodków pochodzacych z dotacji celowej z budzetu panstwa ustalonej dla domów pomocy spolecznej na zasadach okreslonych w ustawie z dnia 13 li- stopada 2003 r. o dochodach jednostek samorzadu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966).

Art. 152.

1.Domy pomocy spolecznej, które nie osiagaja obowiazujacego standardu, sa ob- owiazane do opracowania i realizacji programu naprawczego do konca 2010 r.

2.Podmiotowi prowadzacemu dom pomocy spolecznej, który jeszcze nie osiagnal obowiazujacego standardu, wojewoda wydaje zezwolenie warunkowe na czas realizacji programu naprawczego.

3.Zachowuja moc zezwolenia na prowadzenie domu pomocy spolecznej wydane przed dniem wejscia w zycie ustawy.

4.Zezwolenia warunkowe na prowadzenie domu pomocy spolecznej zachowuja moc nie dluzej niz do dnia 31 grudnia 2010 r.

5.Od dnia 1 stycznia 2009 r. organ gminy nie moze kierowac osób do domu pomo- cy spolecznej prowadzonego na podstawie zezwolenia warunkowego.

6.Oplata za pobyt w domu pomocy spolecznej prowadzonym na podstawie zezwo- lenia warunkowego po dniu 31 grudnia 2007 r. nie moze ulec podwyzszeniu, az do miesiaca, w którym zostanie wydane zezwolenie na prowadzenie domu po- mocy spolecznej.

Art. 153.

Podmioty prowadzace w dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy placówki zapewnia- jace calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, które w dniu wejscia w zycie ustawy nie spelniaja wymagan, o których mowa w art. 67 i 68, sa obowiazane dostosowac do tych wymagan placówki w terminie jednego roku od dnia wejscia w zycie ustawy.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 70/71

Art. 154.

(uchylony).

Art. 155.

1.Do osób umieszczonych w domu pomocy spolecznej na podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r. stosuje sie dotychczasowe przepisy o wlasciwosci miejscowej gminy.

2.Kwota dotacji celowej z budzetu panstwa na domy pomocy spolecznej wyliczona zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek sa- morzadu terytorialnego moze byc w uzasadnionych przypadkach zmniejszona lub zwiekszona, nie wiecej jednak niz o 20%, w zaleznosci od znajdujacych sie w powiecie typów domów oraz uzyskanych dochodów z tytulu odplatnosci za pobyt w domu.

3.W stosunku do osób umieszczonych w domu pomocy spolecznej na podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r., decyzje zmieniajace de- cyzje o odplatnosci i o skierowaniu do domu pomocy spolecznej wydaje starosta wlasciwy ze wzgledu na polozenie domu.

Art. 156.

1.Osoby, które przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy byly zatrudnione na stanowisku pracownika socjalnego na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowuja uprawnienia do wykonywania zawodu.

1a. Osoby, które przed dniem 1 maja 2004 r. ukonczyly studia wyzsze na kierun- kach: pedagogika, psychologia, politologia, politologia i nauki spoleczne lub so- cjologia, moga wykonywac zawód pracownika socjalnego.

2.Osoby kierujace placówkami opiekunczo-wychowawczymi i osrodkami adop- cyjno-opiekunczymi powinny ukonczyc specjalizacje nie pózniej niz do konca

2005 r.; osobom tym zalicza sie staz pracy w placówkach opiekunczo-wycho- wawczych i osrodkach adopcyjno-opiekunczych.

3.Osoby, które w okresie 3,5 roku od dnia wejscia w zycie ustawy ukoncza studia wyzsze magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub socjologia, moga wykonywac zawód pracownika socjalnego.

3a. Osoby, które przed dniem 1 maja 2004 r. rozpoczely studia wyzsze licencjackie lub wyzsze magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub socjologia, po uzyskaniu dyplomu ukonczenia tych studiów moga wykony- wac zawód pracownika socjalnego.

4.Osoby zatrudnione przed dniem wejscia w zycie ustawy na stanowisku aspiranta pracy socjalnej, które w okresie 3,5 roku od dnia wejscia w zycie ustawy ukon- cza studia wyzsze na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub so- cjologia i uzyskaja tytul licencjata, moga wykonywac zawód pracownika socjal- nego.

5.Osoby zatrudnione przed dniem wejscia w zycie ustawy na stanowisku aspiranta pracy socjalnej, które w okresie 5,5 roku od dnia wejscia w zycie ustawy ukon- cza studia wyzsze magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, polito- logia lub socjologia, moga wykonywac zawód pracownika socjalnego.

2013-02-08

©Kancelaria Sejmu

s. 71/71

Art. 157.

Rada Pomocy Spolecznej powolana w 2003 r. dziala przez okres kadencji, który wy- nosi 3 lata.

Art. 158.

Dodatek pielegnacyjny nie przysluguje osobom przebywajacym w ponadgminnym domu pomocy spolecznej, skierowanym do domu pomocy spolecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r., chyba ze przebywaja poza tym domem przez okres dluzszy niz 2 tygodnie w miesiacu.

Art. 159.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listo- pada 1990 r. o pomocy spolecznej zachowuja moc do czasu wydania przepisów wy- konawczych na podstawie tej ustawy.

Art. 160.

Traci moc ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170, Nr 79, poz. 885 i Nr 90, poz. 1001, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 19, poz. 238, z 2001 r. Nr 72, poz. 748, Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 973, Nr 111, poz. 1194, Nr 122, poz. 1349 i Nr 154, poz. 1792, z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 44, poz. 389, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 64, poz. 593).

Art. 161.

Ustawa wchodzi w zycie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjatkiem:

1)art. 135, który wchodzi w zycie z dniem ogloszenia, z moca od dnia 1 stycz- nia

2004 r.;

2)art. 5 pkt 3, który wchodzi w zycie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolita Polska czlonkostwa w Unii Europejskiej;

3)art. 86 ust. 2 i art. 140, które wchodza w zycie z dniem 1 stycznia 2005 r.

2013-02-08